Tardiv Diskinezi Açısından Riskli Olan Şizofreni Hastasının Tedavisine Bir Olgu Sunumu ile Eleştirel Bir Yaklaşım Osman Özgün Tokat, Evrim Özkorumak Karagüzel, Filiz Civil Arslan, Demet Sağlam Aykut, Aykut Karahan Karadeniz Teknik Üniversitesi, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Trabzon GİRİŞ ve AMAÇ: İkinci kuşak antipsikotiklerden risperidon ve paliperidon tedavileriyle tardiv diskinezi (TD) görülme riski yüksektir. Bu olgu sunumunda paliperidon enjeksiyonu ile TD görülen şizofreni olgusu üzerinden tedavi tercihinin tartışılması amaçlanmaktadır. OLGU: Olgu bildirimi için onam alınan kırsal kesimde yaşayan ilkokul terk 61 yaşındaki kadın hastanın, 2 yıldır süren istemsiz hareketleri nedeniyle yatışı yapılmıştır. Alınan öyküde 27 yıllık dönemsel duygudurum ve psikotik belirtileri olan hasta tedaviye ilk olarak 6 yıl önce başvurmuş, risperidon 37,5 mg/14gün depo enjeksiyon başlanmıştır. Ancak hasta takiplere devam etmemiş, ilacı düzenli kullanmamıştır. Bu yüzden paliperidon palmitat 150 mg/ay tedavisine geçilmiştir. 3. enjeksiyondan sonra parkinsonizm belirtileri görülen hastanın tedavisine biperiden 3 mg/ gün eklenerek paliperidon dozu 75 mg/ay’a düşürülmüş, ancak hastanın 2 yıl sonraki poliklinik başvurusunda psikotik belirtileri gerilemekle birlikte dili, elleri, dizleri ve ayaklarında istemsiz hareketleri olduğu tespit edilmiştir. TD düşünülerek paliperidon palmitattan olanzapin 10mg/gün tedavisine geçilmiş, takiplere gelmeyen ve sosyal desteği yetersiz olan hastanın 1 yıl sonra yatışı yapılarak TD, kronik böbrek yetmezliği, hiperparatiroidi, atrial fibrilasyon tanılarıyla tedavisi düzenlenmiştir. Hastaya B vitamin kompleksi başlanmış, olanzapin kesilmiştir. Klozapin 12,5 mg/ gün başlanmış, ancak 5. dozdan sonra hastanın nöbet geçirmesi üzerine klozapin tedavisi kesilmiştir. Ketiapin başlanıp tedricen 100 mg/gün’e çıkılmış, istemsiz hareketler için klonazepam 0.6 mg/gün tedaviye eklenmiştir. Anormal İstemsiz Hareketler Ölçeği 14 puandan 9 puana düşen hasta ayaktan takip edilmek üzere taburcu edilmiştir. TARTIŞMAve SONUÇ: Sağlık hizmetineulaşmaktagüçlükçeken ve ilaçlarını düzensiz kullanan bu olguda tedavide ilk olarak uzun etkili depo antipsikotikler tercih edilmiştir. Ancak bu olgunun ileri yaş kadın hasta olması, paliperidon depo üçüncü enjeksiyondan sonra ekstrapiramidal belirtilerinin görülmesi, şizofreniye ek duygudurum belirtilerinin olması gibi sosyodemografik ve klinik özelliklerinden dolayı; aynı zamanda D₂ reseptörlerine 5-HT1a, 5-HT2c reseptörlerinden daha fazla bağlanan bir antipsikotik tercih edilmiş olmasından dolayı TD açısından riskleri vardır. Bu risklere rağmen ketiapin ve klonazepam tedavisiyle diskinetik hareketlerinde gerileme olan olgu şizofreni tedavisinde bütüncül yaklaşımın, çok yönlü değerlendirmenin tedavi tercihi açısından önemini vurgulamaktadır. Anahtar Kelimeler: Paliperidon palmitat, şizofreni tedavisi, tardiv diskinezi, uzun etkili depo antipsikotikler

Özkorumak Karagüzel E.

59.ulusal psikiyatri kongresi, Ankara, Turkey, 18 - 23 October 2023, vol.34, pp.114, (Full Text)

  • Publication Type: Conference Paper / Full Text
  • Volume: 34
  • City: Ankara
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.114
  • Karadeniz Technical University Affiliated: Yes

Abstract

Tardiv Diskinezi Açısından Riskli Olan Şizofreni Hastasının Tedavisine Bir Olgu Sunumu ile Eleştirel Bir Yaklaşım Osman Özgün Tokat, Evrim Özkorumak Karagüzel,  Filiz Civil Arslan, Demet Sağlam Aykut, Aykut Karahan Karadeniz Teknik Üniversitesi, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Trabzon GİRİŞ ve AMAÇ: İkinci kuşak antipsikotiklerden risperidon ve paliperidon tedavileriyle tardiv diskinezi (TD) görülme riski yüksektir. Bu olgu sunumunda paliperidon enjeksiyonu ile TD görülen şizofreni olgusu üzerinden tedavi tercihinin tartışılması amaçlanmaktadır. OLGU: Olgu bildirimi için onam alınan kırsal kesimde yaşayan ilkokul terk 61 yaşındaki kadın hastanın, 2 yıldır süren istemsiz hareketleri nedeniyle yatışı yapılmıştır. Alınan öyküde 27 yıllık dönemsel duygudurum ve psikotik belirtileri olan hasta tedaviye ilk olarak 6 yıl önce başvurmuş, risperidon 37,5 mg/14gün depo enjeksiyon başlanmıştır. Ancak hasta takiplere devam etmemiş, ilacı düzenli kullanmamıştır. Bu yüzden paliperidon palmitat 150 mg/ay tedavisine geçilmiştir. 3. enjeksiyondan sonra parkinsonizm belirtileri görülen hastanın tedavisine biperiden 3 mg/ gün eklenerek paliperidon dozu 75 mg/ay’a düşürülmüş, ancak hastanın 2 yıl sonraki poliklinik başvurusunda psikotik belirtileri gerilemekle birlikte dili, elleri, dizleri ve ayaklarında istemsiz hareketleri olduğu tespit edilmiştir. TD düşünülerek paliperidon palmitattan olanzapin 10mg/gün tedavisine geçilmiş, takiplere gelmeyen ve sosyal desteği yetersiz olan hastanın 1 yıl sonra yatışı yapılarak TD, kronik böbrek yetmezliği, hiperparatiroidi, atrial fibrilasyon tanılarıyla tedavisi düzenlenmiştir. Hastaya B vitamin kompleksi başlanmış, olanzapin kesilmiştir. Klozapin 12,5 mg/ gün başlanmış, ancak 5. dozdan sonra hastanın nöbet geçirmesi üzerine klozapin tedavisi kesilmiştir. Ketiapin başlanıp tedricen 100 mg/gün’e çıkılmış, istemsiz hareketler için klonazepam 0.6 mg/gün tedaviye eklenmiştir. Anormal İstemsiz Hareketler Ölçeği 14 puandan 9 puana düşen hasta ayaktan takip edilmek üzere taburcu edilmiştir. TARTIŞMAve SONUÇ: Sağlık hizmetineulaşmaktagüçlükçeken ve ilaçlarını düzensiz kullanan bu olguda tedavide ilk olarak uzun etkili depo antipsikotikler tercih edilmiştir. Ancak bu olgunun ileri yaş kadın hasta olması, paliperidon depo üçüncü enjeksiyondan sonra ekstrapiramidal belirtilerinin görülmesi, şizofreniye ek duygudurum belirtilerinin olması gibi sosyodemografik ve klinik özelliklerinden dolayı; aynı zamanda D₂ reseptörlerine 5-HT1a, 5-HT2c reseptörlerinden daha fazla bağlanan bir antipsikotik tercih edilmiş olmasından dolayı TD açısından riskleri vardır. Bu risklere rağmen ketiapin ve klonazepam tedavisiyle diskinetik hareketlerinde gerileme olan olgu şizofreni tedavisinde bütüncül yaklaşımın, çok yönlü değerlendirmenin tedavi tercihi açısından önemini vurgulamaktadır. Anahtar Kelimeler: Paliperidon palmitat, şizofreni tedavisi, tardiv diskinezi, uzun etkili depo antipsikotikler