KOMPOZİT YAY ÇITALARINA KURUL KALESİ’NDEN YENİ BİR KATKI

Zoroğlu U.

Karen- Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, cilt.9, sa.17, ss.29-44, 2023 (TRDizin)

Özet

Kurul Kalesi kazılarından elde edilen bulgular Hellenistik Dö nem’in askerî teknolojisiyle ilgili önemli bilgiler içermektedir. Bu bul gulardan biri, menzilli silahların önemli bir aşamasını temsil eden kompozit yaylara aittir. Kompozit yaylar ağaç, boynuz ve tendon gibi farklı organik malzemeler bir araya getirilerek imal edilmiş uzun menzilde oldukça etkili olan silahlardır. Daha eski bir tip olan yek pare yaylardan ayrılan yönleri de ham madde ve menzildeki bu geli şimlerdir. Kompozit yayın etkili menzil özellikleri savaş tarihinin en uzun süre kullanılan silahlarından biri olmasını sağlamıştır. Fakat or ganik malzemelerden yapılması nedeniyle bu yay tipinin günümüze bir bütün olarak ulaşması oldukça zordur. Kemik ve geyik boynuzu gibi dirençli ham maddelerden yapılmış güçlendirme çıtaları, kompo zit yayın kullanımını gösteren en önemli arkeolojik kanıtlardır. Bu çalışmada Kurul Kalesi’nde 2020 yılı kazılarında ele geçen kompozit yay çıtasının özellikleri, silahın tarihsel gelişimi göz önüne alınarak açıklanmaktadır. Ayrıca Kurul Kalesi verilerinden yola çıkarak kom pozit yay çıtalarının üretim tekniklerine de değinilmektedir.
The findings obtained from the Kurul Fortress excavations contain important information about the military technology of the Hel lenistic Period. One of these findings belongs to composite bows, which represent an important stage of ranged weapons. Composite bows are weapons that are very effective at long range, manufactured by com bining different organic materials such as wood, horn and sinew. It is these developments in raw material and range that distinguish them from an older type of self-bows. The effective range characteristics of the composite bow have made it one of the longest-used weapons in the history of warfare. However, due to the fact that it is made of organic materials, it is very difficult for this type of bow to reach today as a whole. Reinforcing laths made from durable raw materials such as bone and antler are the most important archaeological evidence of the use of composite bows. In this study, the characteristics of the composite bow lath, which was found in the excavations of Kurul Fortress in 2020, are explained by considering the historical development of the weapon. In addition, based on the data of Kurul Fortress, the manufacturing tech niques of composite bow laths are also mentioned.