YUNUS EMRE DİVANI'NA METİN MADENCİLİĞİ YÖNTEMi İLE YAKLAŞIM


COŞAR A. M.

Uluslararası Yunus Emre ve Anadolu'da Türk Yazı Dilinin Gelişimi Sempozyumu, Kırşehir, Türkiye, 4 - 06 Ekim 2018, ss.85-96

  • Basıldığı Şehir: Kırşehir
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.85-96

Özet

Metni veri kaynağı olarak kabul eden veri madenciliği çalıGmaları, metinlerin sınıflandırılması, metinlerden konu çıkarılması, duygu analizi yapılması, yazar tanıma gibi sonuçları hedefler. Metin madenciliği ile istatistiksel olarak metin üzerinden sonuçlara ulaGmak da mümkündür.Veri madenciliği yöntemi ile metinlerin değerlendirilmesinde sıklık analizi aGaması, dil çalıGmaları için önemli verilere ulaGılmasını sağlayabilir. Sıklık analizi, bir dili çözümleme ve dilin derlemini oluGturma konusunda gerekli bir çalıGmadır. Kelime sıklığı tespiti, eğitim, psikoloji, hizmet alanları vb. birçok alanda verilere ulaGmak için kullanılmaktadır.Türkiye?de bilgisayarla dil çalıGmaları tüm alanları ile henüz yaygınlaGmamıG, tabiri caizse deneme aGamasındadır. Özellikle derlem çalıGmaları ağırlık kazanmıG olsa da Türkçe eklemeli bir dil olduğundan söz köküne ulaGmanın zorlukları yüzünden mesela duygu analizlerinin yapılmasında güçlük yaGandığı söylenebilir. Bilgisayarla dil çalıGmalarının sağlayacağı olanaklar ise özellikle diğer dillerde geliGtirilen programlar göz önüne alındığında oldukça cezbedicidir. Türkçenin yüzyıllara göre söz varlığının ortaya konulmasında ve dildeki değiGme ve geliGmelerin tespit edilmesinde binlerce veriyi iGleme olanağı sunan bilgisayarların yararı ortadadır. Benzer Gekilde yazar tanıma programları aracılığı ile karar kelimelerinin tespiti, yazarı bilinmeyen birçok metnin tahmin edildiği kiGiye ait olup olmadığı daha somut bir Gekilde belirlenebilir.Yunus Emre, Divan, ÂGık, Tekke ve Tasavvuf edebiyatı örnekleri olan ürünleri ile Anadolu?da Türk edebiyatının geliGmesinde etkili olmuG; hem hece hem aruz vezni ile eserler vermiG, Giirde çığır açmıG mutasavvıf bir Gair olarak nitelenir. Onun Giiri, duygu ve fikir dünyası, birçok çalıGma ile incelenmiG ve özellikleri ortaya konulmuGtur. Yine de Yunus Emre, her defasında yeni Geyler söylemeye fırsat veren bir abide Gahsiyettir. Türk edebiyatında Yunus Emreler konusu ise hala aydınlatılmayı beklemektedir.Bu çalıGmada Mustafa Tatcı tarafından yayına hazırlanan Divan-ı Yunus Emre, sıklık analizine tabi tutularak Yunus Emre?nin kelimelerinin sayısal dökümü çıkarılmıG; kullanım sıklığına göre kelime bulutları oluGturulmuG, söz varlığında bu kelimelerin eserlere düGen sayısı gösterilmiGtir. Sıklık analizine tabi tutulan bu kelimelerden hareketle Yunus; Garipnâme?si ile ÂGık PaGa, Mantıku?t-Tayr?ı ile GülGehrî gibi isimler ile yorumlanarak yazarı bilinmeyen bir eserin Yunus?a ait olup olmayacağını gösterebilmenin yöntemi için bir arayıG ortaya konulmak istenmiGtir.

Data mining studies that accept the text as a data source target results such as classification of texts, extraction of topics from texts, emotion analysis, author recognition. With text mining, it is also possible to reach results statistically over text. The frequency analysis phase in the evaluation of texts by the data mining method can provide access to important data for language studies. Frequency analysis is a necessary study in analyzing a language and compiling a language. Word frequency detection, education, psychology, service areas, etc. it is used to access data in many areas.In Turkey, computer language studies have not been widespread in all areas, so to speak, and are in the experimental stage. Although Turkish is an additive language, it can be said that there is difficulty in performing emotional analysis, for example, because of the difficulties of reaching the word root. The possibilities of computer language studies are very attractive, especially considering the programs developed in other languages. The use of computers, which offer the ability to process thousands of data, is the benefit of obvious in the identification of the word existence of Turkish according to centuries and in the detection of changes and developments in the language. Similarly, the determination of decision words through author recognition programs can be determined more concretely whether or not many texts whose author is unknown belong to the presumed person.Yunus Emre, Divan, AGık, Tekke and Sufi literature examples with his products, has been influential in the development of Turkish literature in Anatolia, both syllabic and aruz vizni Works, has been described as a mutasavid poet who has made a breakthrough in poetry. His poetry, the world of emotion and ideas, has been examined through many studies and their characteristics laid out. Nevertheless, Yunus Emre is a monument person who allows saying new things every time. In Turkish literature, the subject of Yunus Emres is still waiting to be clarified. In this study, Divan-ı Yunus Emre, prepared for publication by Mustafa Tatcı, was subjected to frequency analysis and the numerical breakdown of Yunus Emre?s words was taken; word clouds were formed according to the frequency of Use, and the number of these words falling into the works was shown in the presence of words. With these words subjected to frequency analysis, Yunus; Garipnâme and ÂGık Pasha, Mantıku?t-Tayr and GülGehrî were interpreted with names such as an unknown work of the author to find out whether a search for the method of Yunus.