ARRIANUS’UN ’ARRIANI PERIPLUS PONTI EUXINI - ARRIANUS’UN KARADENİZ SEYAHATİ’ ADLI ESERİNE GÖRE DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ’NDEKİ KÜÇÜK LİMANLAR


İNAN F.

KARADENİZ İNCELEMELERİ DEGİSİ, ss.155-182, 2018 (Diğer Kurumların Hakemli Dergileri)

  • Basım Tarihi: 2018
  • Dergi Adı: KARADENİZ İNCELEMELERİ DEGİSİ
  • Sayfa Sayıları: ss.155-182

Özet

Antik edebi kaynaklarda, Hellenistik ve Roma dönemlerinde Ordu ilinden
Gürcistan sınırına kadar uzanan Doğu Karadeniz kıyılarında Boon (Perşembe),
Zephyrion (Zefre), Kordyle (Akçakale), Hermonassa (Akçaabat), Hyssos (Araklı),
Athenai (Pazar) ve Apsarros (Gonio) olmak üzere yedi önemli antik küçük
limandan söz edilmiştir. Bu limanlar dışında aynı bölgede Trapezous ve Phasis
adında iki büyük liman bulunmaktadır. Stratejik konumları ve iç bölgelere ulaşan
antik kara yollarının başında bulunmalarından dolayı Trapezous ve Phasis
limanları küçük limanlara göre daha büyük potansiyellere sahipti. Dağların kıyıya
paralel uzandığı ve sığınılacak adanın hiç olmadığı Doğu Karadeniz Bölgesi’nin
coğrafyası göz önüne alındığında bu limanlar gerek ticari, gerekse askerî
aktivitelerde bölgede faaliyet gösteren halklar için hayati öneme sahip olmuştur.
Bu çalışma, MS II. yüzyılda bölgeyi ziyaret eden Arrianus’un eseri temel alınarak
ve tespit edilen diğer antik kaynaklardan da faydalanarak Doğu Karadeniz
Bölgesi’ndeki küçük limanların Klasik, Hellenistik ve Roma dönemlerinde nasıl
anlatıldıklarını ve hangi özelliklere sahip olduklarını incelemeyi amaçlanmaktadır.

The ancient literary sources mention seven important small ancient ports
which are Boon (Perşembe), Zephyrion (Zefre), Kordyle (Akçakale),
Hermonassa (Akçaabat), Hyssos (Araklı), Athenai (Pazar) and Apsarros
(Gonio) on the shores of the Eastern Black Sea extending from presentday
Ordu to Georgian border in Hellenistic and Roman periods. Apart
from these ports, there were two major ports called Trapezous and Phasis
in the same region. Trapezous and Phasis had greater potential compared
to the smaller ports due to their strategic location and their being located
at the beginning of the ancient roads reaching the inner regions. Also,
these ports had been vital for people who were active in the region in
terms of commercial and military activities considering the geography of
the Eastern Black Sea Region in which mountains extends parallel to the
coast and there are no islands to take shelter on. This study aims to
explore the narratives about small ports in the Eastern Black Sea Region
during the Classical, Hellenistic, and Roman ages with a focus on the
work of Arrianus who visited the region in the 2nd century AD as well as
other ancient sources.