Endemik Scorzonera zorkunensis Coșkunç. & Makbul Türünün Etil Asetat Fraksiyonundan İzole Edilen Sekonder Metabolitler

Bozdal G., Şahin B., Korkmaz B.

26.bitkisel ilaç hammaddeleri toplantısı, İstanbul, Türkiye, 9 - 12 Eylül 2026, ss.73, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.73
  • Karadeniz Teknik Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Endemik bir tür olan Scorzonera zorkunensis, Asteraceae familyasına ait olup, bu tür sekonder metabolit çeşitliliği ve potansiyel biyolojik aktiviteleri nedeniyle dikkat çekmektedir [1]. Bu çalışmada, S. zorkunensis bitkisinin etil asetat fraksiyonunun fitokimyasal içeriğinin araştırılması ve izole edilen bileşiklerin yapı aydınlatmalarının yapılması amaçlanmıştır. Bitkisel materyal uygun çözücüler kullanılarak ekstrakte edilmiş, elde edilen ekstrakt fraksiyonlama işlemlerine tabi tutularak etil asetat fraksiyonu hazırlanmıştır. Bu fraksiyon üzerinde çeşitli kromatografik ayırma ve saflaştırma yöntemleri uygulanmış, izole edilen bileşiklerin kimyasal yapıları 1D ve 2D NMR, FT-IR ve UV spektroskopik analizleri ile literatür verileri karşılaştırılarak belirlenmiştir. Çalışma sonucunda S. zorkunensis etil asetat fraksiyonundan biri yeni olmak üzere toplamda 6 bileşik izole edilmiştir. Yeni bileşik “2-[(E)-2-(4-hidroksifenil)eten-1-il]-7-oksabisiklo[4.2.0]okta-1,3,5-triyen-8-on”, bilinen bileşikler ise “3,4-Dihidro-6,8-dihidroksi-3-(4-hidroksifenil)-1H-2-benzopiran-1-on”, “3,6,4′-Trihidroksiflavon”, “6,8-Dihidroksi-3-(4-hidroksifenil)-1(4H)-naftalenon”, “3,4-Dihidro-3-(4-hidroksifenil)-8-metoksi-1H-2-benzopiran-1-on” ve “3,4-Dihidro-8-hidroksi-3-(4-hidroksifenil)-1H-2-benzopiran-1-on” olarak tanımlanmıştır. Elde edilen bulgular, S. zorkunensis bitkisinin fenolik/flavonoit karakterli sekonder metabolitler bakımından önemli bir kaynak olabileceğini göstermektedir. Bu çalışma, endemik S. zorkunensis türünün kimyasal içeriğine ilişkin literatüre katkı sağlamakta olup türün ileride yapılacak biyolojik aktivite, kemotaksonomik ve fitokimyasal araştırmalar için değerli bir materyal olduğunu ortaya koymaktadır.