Research Information System
Uluslararası Sempozyum 100. Yılında Cumhuriyet’in Kadınları/ Kadınların Cumhuriyeti (1923-2023), İstanbul, Turkey, 28 - 29 October 2023, pp.276-279, (Summary Text)
Çağdaş uygarlık düzeyine erişmeyi kendisine hedef alan genç Türkiye Cumhuriyeti için 1930’lu yıllar, ulus devlet inşa sürecinin ve aynı zamanda yeni bir toplumsal yapının, yeni bir ulusal kimliğin oluşturulduğu bir dönemdir. Cumhuriyet’in korumacı ve yapıcı projelerinin hayata geçirildiği bu dönemde toplumsal yapının temel taşı olarak aile ve çocuk öne çıkmaktadır. Cumhuriyet rejimiyle birlikte toplumda ulus devletin yurttaşı olarak yerini alan çocuklar, aynı zamanda geleceğin yetişkinleri olarak Cumhuriyet ideolojisini gelecek kuşaklara aktarma misyonunu da taşıyacaklardır. Bu nedenledir ki ruh ve beden sağlığına önem verilerek yetiştirilen “gürbüz” Cumhuriyet çocuklarının aynı zamanda çalışkan, erdemli, iyi ahlaklı, vatansever ve görev bilincine sahip yurttaşlar olarak yetiştirilmeleri gerekmektedir. Erken Cumhuriyet döneminde çocukların gürbüz ve sağlıklı yetişmesinin yanı sıra, fiziksel ve zihinsel gelişimi için oyun ve oyuncağın önemine o dönemde nasıl vurgu yapıldığını göstermeyi amaçlayan bu çalışma, Cumhuriyet gazetesi üzerinden yürütülmüştür. Cumhuriyet gazetesinde 1930-1939 yılları arasında yayımlanan çocuk sayfalarında, oyun ve oyuncak konulu metin ve görsellerin yanı sıra, “Çocuk ve Oyun” başlıklı köşe yazıları da betimleyici içerik analiziyle incelenmiştir. Gazetede 1 Mayıs 1930 tarihinden itibaren yayımlanmaya başlayan çocuk sayfalarında oyun ve oyun kurmanın temel unsurlarından olan oyuncak kavramları, günümüzde taşıdığı anlamlardan çok farklı bir yaklaşımla 278ele alınmakta ve çocuklara oyuncaklarının nasıl hem üreticisi hem de tüketicisi olacakları öğretilmektedir. 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı’nın etkisi altında izlenen millî iktisat politikası; üretimi, tasarrufu ve yerli malı kullanılmasını teşvik etmektedir. Cumhuriyet gazetesinin çocuk sayfalarında da dönemin iktisat politikaları doğrultusunda oyun ve oyuncak kavramları üzerinden çocukların tasarruf bilincinin geliştirildiği ve üretken olmaya teşvik edildikleri görülmektedir. Çocuklara dayanışma ve iş birliği içinde arkadaşlarıyla birlikte oyun alanlarını inşa etmek ve bu oyun alanlarında kullanacakları oyuncakların da çeşitli malzemeler kullanılarak nasıl üretileceği öğretilirken, çocukların aynı zamanda sosyalleşmeleri de sağlanmaktadır. Öte yandan çocukların kültürel birikimine katkı sağlamak ve analitik düşünme becerilerini geliştirmek için; çocuk sayfasında bulmaca, bilmece gibi bireysel oyunların da ödül mekanizmasıyla teşvik edildiği görülmektedir.