Betonarme Çerçevelerde Orta Kolon Kaldırılması Senaryosu Altında Aşamalı Göçme Davranışının Deneysel Olarak İncelenmesi

Keçeci B., Sunca F., Şahin M. C., Mohieldin O., Doğangün A., Altunışık A. C.

10. Yapı Mekaniği Laboratuvarları Çalıştayı, İzmir, Türkiye, 8 - 09 Mayıs 2026, ss.157-162, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İzmir
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.157-162
  • Karadeniz Teknik Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Aşamalı göçme, bir yapıda meydana gelen lokal bir hasarın diğer taşıyıcı elemanlara yayılması sonucu, yapının tamamının veya önemli bir kısmının göçmesi ile sonuçlanan bir göçme mekanizmasıdır. Bu çalışmada, betonarme çerçevelerde orta kolon kaldırılması senaryosu altında aşamalı göçme davranışının deneysel olarak incelenmesi amaçlanmaktadır. Numuneler, 1/3 ölçekli, iki açıklıklı ve iki katlı çerçeve sistemleri olarak tasarlanmış olup, tüm numunelerde geometrik özellikler aynı tutulmuştur. Bu kapsamda, ikisi güncel deprem yönetmeliğine uygun, diğer ikisi ise mevcut yapı stokunu temsil eden düşük beton dayanımı ve yetersiz detaylandırmaya sahip toplam dört adet betonarme çerçeve numunesi üretilmiştir. Deneysel incelemeler için, çerçeve sisteminin sınır koşullarını ve yük aktarım mekanizmalarını temsil edecek bir deney düzeneği tasarlanmıştır. Bu düzende, kenar kolonlara sabit eksenel yük uygulanırken, orta kolon üzerine yerdeğiştirme kontrollü yükleme uygulanarak kolonun sistemden kaldırılması senaryosu temsil edilmektedir. Deneyler sırasında, sistemin yük–yerdeğiştirme davranışı, taşıma kapasitesi, hasar gelişimi ve göçme mekanizmaları izlenecektir. Elde edilecek sonuçlardan hareketle, yönetmeliğe uygun numuneler ile yetersiz detaylandırmaya sahip numunelerin aşamalı göçme davranışları karşılaştırmalı olarak değerlendirilerek, beton dayanımı ve detaylandırmanın bu davranış üzerindeki etkilerinin ortaya konulması hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Aşamalı göçme, Betonarme çerçeveler, Orta kolon kaldırılması, Detaylandırma ve beton dayanımı

Progressive collapse is a structural failure mechanism characterized by the propagation of local damage from one structural element to others, resulting in the collapse of the entire structure or a significant portion of it. In this study, the progressive collapse behavior of reinforced concrete frames under a middle column removal scenario is investigated experimentally. The specimens were designed as two-bay, two-story frame systems at a 1/3 scale, and the geometric properties were kept identical for all specimens. Within this scope, a total of four reinforced concrete frame specimens were produced, two of which were designed in accordance with the current seismic code, while the other two represent the existing building stock with low concrete strength and inadequate detailing. For the experimental investigation, a test setup was designed to represent the boundary conditions and load transfer mechanisms of the frame system. In this setup, constant axial loads are applied to the edge columns, while displacement-controlled loading is applied to the middle column to simulate the column removal scenario. During the experiments, the load–displacement response, load-carrying capacity, damage progression, and collapse mechanisms of the system will be monitored. Based on the results obtained, the progressive collapse behaviors of code-compliant specimens and those with inadequate detailing will be comparatively evaluated, and the effects of concrete strength and detailing on this behavior will be identified.

Keywords: Progressive collapse, Reinforced concrete frames, Column removal, Detailing and concrete strength