Mercurialis annua L. Bitkisinin Antioksidan, Enzim İnhibitör ve Sitotoksik Aktivitelerinin İncelenmesi
26. BİTKİSEL İLAÇ HAMMADDELERİ TOPLANTISI , İstanbul, Türkiye, 9 - 12 Eylül 2026, ss.161, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: İstanbul
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.161
- Karadeniz Teknik Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Mercurialis annua yaklaşık 300 cins ve 7500 türü kapsayan Euphorbiaceae familyasına ait bir türdür. Bitkinin siğil, göz hastalıkları ve enfeksiyöz hastalıkların tedavisinde halk arasında kullanıldığı belgelenmiştir [1,2]. M. annua türünün toprak üstü kısımlarının antienflamatuvar, antimikrobiyal, hipoglisemik ve antikanser etkiler gösterdiği ortaya konulmuştur [2]. Önceki çalışmalarda bitkinin sitotoksik potansiyeli MDA-MB-231 (meme), HGC-27 (mide), HeLa (rahim ağzı), HT-29 (kolon), HCT-116 (kolorektal), A549 (akciğer) ve DU-145 (prostat) kanser hücre hatları üzerinde incelenmiştir. M. annua türünün glioma kanser hücreleri üzerindeki etkisini araştıran bir çalışmaya literatürde rastlanmamıştır. Bu çalışma, M. annua bitkisinin toprak üstü kısımlarının glioma hücreleri üzerindeki sitotoksik etki potansiyeli ile antioksidan ve enzim inhibitör özelliklerinin değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Toprak üstü kısımlar %70 etanol ile oda ısısında maserasyon yöntemiyle ekstre edilerek ham etanol ekstresi elde edilmiştir. Ham etanol ekstresi ayırma hunisinde sırasıyla n-hekzan ve n-butanol ile sıvı-sıvı fraksiyonlamaya tabi tutulmuştur. Elde edilen n hekzan, n-butanol ve geriye kalan su alt ekstreleri rotary evaporatörde düşük basınç altında kurutulmuştur. Ekstrelerin ve alt ekstrelerin 3-(4,5-dimetiltiazol-2-il)-2,5-difeniltetrazolyum bromür yöntemi kullanılarak C6 glioma hücrelerine karşı antikanser etkisi araştırılmıştır. Ayrıca, numunelerin 2,2-difenil-1-pikrilhidrazil (DPPH) radikal süpürücü etkisi ve enzim inhibitör (kolinesteraz, tirozinaz ve amilaz) inhibitör aktiviteleri in vitro olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, su alt ekstresi 38,8±1,47 µg/ml IC50 değeri ile C6 hücrelerini önemli ölçüde inhibe etmiştir. Test edilen ekstreler arasında n-butanol alt ekstresi 63,42 mg kojik asit eşdeğeri/g ekstre değeri ile tirozinaz enzimini en güçlü inhibe eden ekstre olmuştur. Su alt ekstresi 1,44 mmol akarboz eşdeğeri/g ekstre değeri ile en yüksek α-amilaz inhibitör etki göstermiştir. Ham etanol ekstresi, asetilkolinesteraz ve bütirilkolinesterazı sırasıyla 3,73 ve 3,35 mg galantamin eşdeğeri/g ekstre değerleriyle önemli ölçüde inhibe etmiştir. Su alt ekstresi, 29,73 mg Trolox eşdeğeri/g ekstre değeri ile DPPH radikal süpürücü aktivitesi bakımından en güçlü etkiyi sergilemiştir. Elde edilen bulgular, M. annua türünün biyoaktif bileşikler açısından umut verici bir doğal kaynak olduğunu göstermektedir.