Türkiye’de orman mühendisliği eğitimi ve KTÜ Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü


Gümüş C.

TURKISH JOURNAL OF FORESTRY, no.9, pp.369-380, 2022 (Peer-Reviewed Journal)

  • Publication Type: Article / Article
  • Publication Date: 2022
  • Journal Name: TURKISH JOURNAL OF FORESTRY
  • Journal Indexes: CAB Abstracts, Veterinary Science Database, Directory of Open Access Journals
  • Page Numbers: pp.369-380
  • Karadeniz Technical University Affiliated: Yes

Abstract

Türkiye’de ormancılık eğitimi 1857 yılında Tassy tarafından İstanbul’da kurulan orman okulu ile başlamıştır. Bu okul 1880 yılında maden okulu ile birleştirilmiş ve mezun olanlara ilk kez “orman mühendisi” ünvanı verilmeye başlanılmıştır. 1893-1910 döneminde ziraat okulu bünyesinde sürdürülen ormancılık eğitimi 1910 yılında “orman mektebi alisi” adıyla yeniden bağımsızlığını kazanmıştır. 1934 yılında orman mektebi alisi Yüksek Ziraat Enstitüsü (YZE) (Ankara) bünyesinde bir fakülteye dönüştürülmüştür. Bu süreçte orman mühendisleri 1870 orman nizamnamesi hükümleri çerçevesinde oluşturulan ormancılık düzeni çerçevesinde görev yapmaktadırlar. Nizamname ile devlet ormanları bir mukavele ile özel kesime verilen izin çerçevesinde işletilmektedir. Orman mühendisleri bu mukaveleleri hazırlamakta, işlemlerin mukaveleye uygunluğunu denetlemekte, devletin alması gereken ondalığın hesabını yapmakta ve ormanların korunmasını sağlamaktadır. Yani doğrudan ormanların işletilmesi işiyle ilgilenmemektedirler. Yaptıkları görevin karşılığında da kendilerine “orman müfettişi” denilmektedir. 1937 yılında ormanların tahribine yol açan bu işletmecilik düzeni değiştirilmiştir. Artık ormanları devlet işletecektir. Ancak orman mühendisleri orman işletmeciliğini bilmemektedir. Bu nedenle ilk kurulan orman işletmelerine “örnek işletme” adı verilmiş ve bu işletmeler birer hizmet içi eğitim kurumu gibi görev görmüştür. Orman Fakültesi ise eğitim programlarını artık işletmeciliği de içerecek şekilde değiştirmiştir. Orman mühendisleri ise şimdiki adı “orman işletme şefi” olan “orman bölge şefi” unvanı ile görev yapmaya başlamıştır. 1948 yılında YZE kapatılmıştır. Orman Fakültesi İstanbul Üniversitesi’ne bağlanmıştır. 1971 yılına kadar ormancılık (orman mühendisliği) eğitimi sadece İstanbul Üniversitesi bünyesinde yürütülmüştür. 1971 yılında Trabzon’da 1992 yılından itibaren de ülkenin 10 ayrı yerinde daha yeni orman fakülteleri açılmıştır. Böylece orman mühendisliği eğitimi veren kurumların sayısı 12’ye yükselmiştir.