Türk Devletleri Teşkilatının Ekonomik Boyutu: Ticaret, Enerji, Ulaştırma Ve Sürdürülebilir Kalkınma Ekseninde Bir Literatür Sentezi
Güncel Makro İktisat Araştırmaları, İlknur Yeşim Dinçel Kıratoğlu, Editör, Özgür Yayınları, Gaziantep, ss.83-96, 2026
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
- Basım Tarihi: 2026
- Yayınevi: Özgür Yayınları
- Basıldığı Şehir: Gaziantep
- Sayfa Sayıları: ss.83-96
- Editörler: İlknur Yeşim Dinçel Kıratoğlu, Editör
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Karadeniz Teknik Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
TÜRK DEVLETLERİ
TEŞKİLATI’NIN EKONOMİK BOYUTU: TİCARET, ENERJİ, ULAŞTIRMA VE SÜRDÜRÜLEBİLİR
KALKINMA EKSENİNDE BIR LİTERATÜR SENTEZİ
Muhammet NEGİZ[1]
Zeynep KAYA[2]
Özet
Bu bölümün amacı, Türk devletleri ve
Türk Devletleri Teşkilatı’na (TDT) ilişkin akademik literatürde ekonomik
boyutun hangi temalar etrafında şekillendiğini ortaya koymak ve mevcut
bulgulardan hareketle TDT’nin ekonomik bölgeselleşme potansiyelini bütüncül bir
çerçevede değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda, 129 akademik kayıttan
oluşan veri seti başlık, özet ve anahtar kelimeler temelinde incelenmiş;
ticaret, ekonomik entegrasyon, ulaştırma, enerji, finans, tarım, turizm ve
dijitalleşmeyle doğrudan ilişkili 29 çalışma ekonomik çekirdek literatür olarak
belirlenmiştir. Çalışmalar tematik sentez yaklaşımıyla sınıflandırılmış, öne
çıkan araştırma eksenleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş ve
literatürdeki temel eğilimler belirlenmiştir. Bulgular, TDT’nin ekonomik
boyutunun yalnızca dış ticaret ve ekonomik entegrasyonla sınırlı olmadığını;
ulaştırma koridorları ve bağlantısallık, enerji güvenliği ve yeşil dönüşüm,
tarım ve üretkenlik, finansal kapsayıcılık ve kurumsal yönetişim, turizm,
dijitalleşme ve jeoekonomik ilişkilerden oluşan çok katmanlı bir yapı
sergilediğini göstermektedir. Özellikle dış ticaret, enerji ve ulaştırma
temalarının literatürde daha belirgin olduğu; çevresel sürdürülebilirlik,
teknolojik yenilik ve finansal derinleşmeye yönelik çalışmaların ise son
dönemde çeşitlendiği görülmektedir. Buna karşılık firma düzeyi analizler,
KOBİ’lerin bölgesel ağlara katılımı, sektörel değer zincirleri, ortak finansman
mekanizmaları, gümrük uyumu ve standartlaşma konuları görece sınırlı
kalmaktadır. Bu bulgular, ekonomik iş birliğinin kültürel yakınlığın ötesinde
somut ticaret, altyapı, enerji, üretim ve finans mekanizmalarıyla
derinleştiğine işaret etmektedir. Dolayısıyla TDT ekonomisi, ticaret,
bağlantısallık, enerji dönüşümü, üretim kapasitesi ve kurumsal-finansal
derinleşmenin karşılıklı etkileşimi üzerinden şekillenen çok boyutlu bir
ekonomik bölgeselleşme alanı olarak değerlendirilmektedir. Çalışma, TDT’nin
ekonomik iş birliği gündeminin Avrasya bağlantısallığı, sürdürülebilir kalkınma
ve bölgesel bütünleşme eksenlerinde ele alınmasına yönelik bütüncül bir
değerlendirme sunmakta ve gelecekteki araştırmalar için mikro ve mezo düzey
ekonomik mekanizmalara odaklanan bir araştırma gündemi önermektedir.
Anahtar kelimeler: Türk Devletleri Teşkilatı, Ekonomik Entegrasyon, Dış
Ticaret, Orta Koridor, Yeşil Dönüşüm, Sürdürülebilir Turizm