Karadeniz Biyoçeşitliliğinin Korunması İçin Halkın Farkındalığının Artırılması ve Bölgesel İş Birliği: BIOBLACK Projesi
7. ULUSAL DENİZ BİLİMLERİ KONFERANSI, İzmir, Türkiye, 13 - 15 Mayıs 2026, ss.229-230, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: İzmir
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.229-230
- Karadeniz Teknik Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Karadeniz ekosistemi, denizel habitatların bozulması, iklim değişikliği ve İstilacı Yabancı Türlerin (İYT) girişi doğal denge üzerinde büyük bir baskı yaratmaktadır. 2021-2027 Interreg-NEXT Karadeniz Havzası Sınır Ötesi İş Birliği Programı kapsamında yürütülen BIOBLACK Projesi (BSB-00794) "Karadeniz Halkının Karadeniz Biyoçeşitliliğini Tanıması ve Koruması İçin Farkındalık Yaratılması" halk ile deniz ekosistemleri arasında bir bağ kurarak
var olan tehditlerin nedenlerini anlatarak oluşabilecek etkilerin azaltılmasını için amaçlamaktadır. Projenin temel hedefi, Türkiye, Bulgaristan ve Romanya genelinde yerel, nesli tehlike altındaki ve istilacı türlerin tanınması, yerel ve nesli tehlike altındaki türlerin korunması için yenilikçi eğitim araçları ve bölgesel paydaş katılımı yoluyla güçlendirmektir. Yürütülmekte olan bu çalışma, deniz canlılarını ve canlıların birbirleriyle olan ilişkilerini modern eğitim teknolojileri kullanarak öğreten çok disiplinli bir yaklaşım benimsemektedir. Metodoloji üç temel basamaktan oluşmaktadır. 1) Güneydoğu Karadeniz'deki mevcut biyoçeşitlilik durumunu değerlendiren kapsamlı bir "Mevcut Durum" (State-of-the-Art) raporunun hazırlanması, 2) Kilit ve istilacı türleri temsil eden yüksek kaliteli 3D baskılı deniz canlıları minyatürlerinin üretilerek besin ağı için modellerin üretilmesi ve 3) Etkileşimli mobil uygulamanın tasarımı. Bu dijital platform, deniz türlerinin gerçek zamanlı raporlanmasını kolaylaştırmak için vatandaş biliminden (citizen science) yararlanarak, profesyonel bilimsel izleme ile halk katılımı arasındaki boşluğu etkili bir şekilde doldurmaktadır. Proje, bu yenilikçi araçları entegre ederek biyoçeşitlilik veri paylaşımı ve toplum odaklı koruma için sınır ötesi bir çerçeve oluşturmakta ve Karadeniz Havzası'nın uzun vadeli ekolojik yönetimi için hayati önem taşıyan verileri sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Vatandaş bilimi, Biyoçeşitlilik, Sürdürülebilir, BIOBLACK, Karadeniz.
The Black Sea ecosystem faces unprecedented pressure from habitat degradation, climate change, and the introduction of Invasive Alien Species (IAS). Within the framework of the Interreg-NEXT Black Sea Basin Programme 2021-2027, the BIOBLACK project (BSB 00794), titled "Raising Awareness for the Black Sea People to Recognize and Protect Black Sea Biodiversity," aims to mitigate these threats by fostering a deeper connection between the public and marine ecosystems. The primary objective is to enhance the recognition and protection of local, endangered, and invasive species across Türkiye, Bulgaria, and Romania through innovative educational tools and regional stakeholder engagement. This ongoing study adopts a multi-disciplinary approach, bridging marine ecology with modern educational technology. The methodology focuses on three core pillars: (1) the development of a comprehensive “State-of-the-Art” report assessing current biodiversity status in the Southeast Black Sea; (2) the production of high-quality 3D-printed marine food web models representing keystone and invasive species; and (3) the design of an interactive mobile application. This digital platform utilizes citizen science to facilitate real-time reporting of marine species, effectively bridging the gap between professional scientific monitoring and public participation. By integrating these innovative tools, the project establishes a cross-border framework for biodiversity data sharing and community-led conservation, providing vital longitudinal data for the long-term ecological management of the Black Sea Basin.
Keywords: Citizen sciences, Biodiversity, Sustainability, Bioblack, Black Sea.