in: CARDIOVASCULAR CARE IN THE ELDERLY: DIAGNOSIS, TREATMENT, AND MANAGEMENT, Prof. Dr. İbrahim Halil TÜRKBEYLER,Prof. Dr. Arif SÜNER, Editor, Turkiye Klinikleri, Ankara, pp.294-300, 2025
Cardiac
rehabilitation (CR) is a multidisciplinary, evidence-based intervention crucial
for managing cardiovascular diseases (CVD) in older adults. It includes
personalized exercise training, risk factor management, dietary education,
psychological counseling, and social support to enhance overall health and
quality of life. It is an essential component of secondary prevention in CVD,
strongly recommended by major cardiology organizations. CR has been shown to
reduce hospitalizations, enhance functional capacity, and improve quality of
life, regardless of age. Moreover, it can help mitigate conditions common in
elderly patients.
The aging
population is at high risk for CVD, with prevalence increasing significantly
after the age of 60. While traditional risk factors like hypertension and
hypercholesterolemia play a role, aging itself is the strongest predictor of CVD
due to vascular changes, oxidative stress, and functional decline. Coronary
heart disease remains a leading cause of morbidity and mortality in older
adults, often compounded by frailty, sarcopenia, and cognitive impairment. CR
has the potential to address these challenges and improve outcomes in older
patients.
Older
adults experience substantial benefits from CR, including improved exercise
capacity, better management of frailty and sarcopenia, reduced symptoms,
enhanced psychological well-being, and increased social interaction. Despite
age-related declines in aerobic capacity, older adults participating in CR show
significant improvements, particularly those with lower baseline function.
Modern CR programs now incorporate resistance training, balance exercises, and
respiratory training to further enhance physical function and independence.
Beyond physical benefits, CR enhances quality of life by reducing depression,
anxiety, and social isolation. Socialization within CR programs provides
motivation and emotional support, which is highly valued by older adults.
Despite
these proven benefits, CR utilization among elderly remains significantly low,
hindered by inadequate referrals, logistical challenges, physician attitudes,
and misconceptions regarding older patients’ capabilities. Addressing these
barriers through tailored program designs, home-based or hybrid delivery
models, and increased healthcare provider engagement is essential to expand CR
Access, thereby promoting healthier aging and maintaining independence among
older adults.
Kardiyak
rehabilitasyon (KR), yaşlı yetişkinlerde kardiyovasküler hastalıkların (KVH)
yönetimi için kritik öneme sahip, multidisipliner ve kanıta dayalı bir
müdahaledir. Kişiselleştirilmiş egzersiz eğitimi, risk faktörü yönetimi,
beslenme eğitimi, psikolojik danışmanlık ve sosyal destek gibi bileşenleri
içererek genel sağlık ve yaşam kalitesini arttırmayı hedefler. KVH’nin ikincil
korunmasında temel bir bileşen olup, büyük kardiyoloji kuruluşları tarafından
güçlü bir şekilde tavsiye edilmektedir. KR’nin hastaneye yatışları azalttığı,
fonksiyonel kapasiteyi artırdığı ve yaşa bakılmaksızın yaşam kalitesini
iyileştirdiği gösterilmiştir. Dahası, yaşlı hastalarda yaygın olan durumları
hafifletmeye yardımcı olabilir.
Yaşlanan
nüfus, KVH açısından yüksek risk altındadır ve 60 yaş sonrasında hastalık
prevalansı önemli ölçüde artmaktadır. Hipertansiyon ve hiperkolesterolemi gibi
geleneksel risk faktörleri rol oynasa da, yaşlanmanın kendisi, vasküler
değişiklikler, oksidatif stres ve fonksiyonel gerileme nedeniyle KVH’nin en
güçlü öngörücüsüdür. Koroner kalp hastalığı, yaşlı yetişkinlerde morbidite ve
mortalitenin önde gelen nedenlerinden biri olmaya devam eder ve sıklıkla
kırılganlık (frailty), sarkopeni ve bilişsel bozukluklarla daha da kötüleşir.
KR, bu zorlukların üstesinden gelme potansiyeline sahip önemli bir müdahale
olarak öne çıkmaktadır.
Yaşlı
yetişkinler, KR'den önemli ölçüde fayda görmektedir. Egzersiz kapasitesinin
artması, kırılganlık ve sarkopeninin daha iyi yönetilmesi, semptomların
azalması, psikolojik iyilik hali ve sosyal etkileşimin güçlenmesi gibi olumlu
etkiler gözlenmektedir. Yaşa bağlı aerobik kapasite düşüşüne rağmen, KR’ye
katılan yaşlı bireyler belirgin iyileşmeler göstermekte, özellikle de
başlangıçta daha düşük fonksiyonel kapasiteye sahip olanlar en büyük
kazanımları elde etmektedir. Günümüzde modern KR programları, fonksiyonel
bağımsızlığı daha da artırmak amacıyla direnç antrenmanı, denge egzersizleri ve
solunum terapilerini içermektedir. Fiziksel faydalarının yanı sıra, KR
depresyon, anksiyete ve sosyal izolasyonu azaltarak yaşam kalitesini
artırmaktadır. KR programları içindeki sosyal etkileşim, yaşlı yetişkinler için
önemli bir motivasyon ve duygusal destek kaynağıdır.
Bu
kanıtlanmış faydalara rağmen, yaşlı yetişkinlerde KR’nin kullanımı hala oldukça
düşük seviyededir. Bunun başlıca nedenleri yetersiz yönlendirmeler, lojistik
engeller, hekimlerin tutumları ve yaşlı hastaların yetenekleriyle ilgili yanlış
algılardır. Bu engelleri aşmak için kişiye özel program tasarımları, ev tabanlı
veya hibrit uygulama modelleri ve sağlık hizmeti sağlayıcılarının daha fazla
dahil edilmesi gerekmektedir. KR’ye erişimin artırılması, sağlıklı yaşlanmayı
teşvik etmek ve yaşlı yetişkinlerin bağımsızlıklarını korumalarına yardımcı
olmak için kritik bir adımdır.