Ulusal Konumsal Veri altyapılarında Semantik Veri Tanımlama Çatısı
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Gülten Kara
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ÇETİN CÖMERT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:UKVA, ülke genelinde tüm kamu kurumları, yerel yönetimler, özel sektör ve konumsal veri ile iş yapan bütün taraflar arasında ?birlikte işlerliği? sağlayacak olan ve konumsal veri kullanıcılarına, ihtiyaç duydukları verilere anlık erişim ve kullanım olanağı tanıyacak olan bir altyapıdır. Ülkemizde UKVA? nın kurulması, çok geç kalınmış olmakla birlikte, gündemdedir. Hiç kuşkusuz, ülkemiz yönetim organlarının, karar ve ?iş? üreticilerinin ileri ülkelerdeki eşdeğerlerinin tarzlarını benimsemesi ile ulusal ve yerel ölçekteki KVA? lara olan gereksinim hızla artacaktır. Herhangi bir KVA? nın teknolojik altyapısı için halen kullanımda olan teknolojiler, ?Sözdizimsel Web? teknolojileri olmakla birlikte, yakın gelecekte bu teknolojilerin, ?Semantik Web Teknolojileri? (SWT) olması öngörülmektedir. Semantik tanımların oluşturulmasıyla ilgili ulusal ve uluslararası düzeyde çok sayıda girişim, proje ve akademik çalışmalar bu yönde hızla devam etmektedir. Bu çalışmaların ilham kaynağı olduğu bu tez çalışmasında, UKVA? da yer alacak herhangi bir kurum verisinin semantik tanımlarının oluşturulmasına yönelik bir semantik veri tanımlama çatısı geliştirilmiştir. Semantik veri tanımlama çatısı, a) kurum verilerinin semantik olarak referanslandırılması, b) ontoloji seçimi c) ortak ulusal model ihtiyacının irdelenmesi aşamalarını içerir. Kurum verilerinin semantik olarak referanslandırılması için RDF ve OWL ile semantik referanslandırma yaklaşımlarının olumlu olumsuz yönleri ortaya konmuştur. Semantik referanslandırma yaklaşımları için ortak ulusal model ihtiyacının olup olmadığı irdelenmiştir. Semantik tanımlama gereği veri ontolojilerinin referanslandırılması gereken ontolojilerin seçimi önemli bir rol oynar. Konumsal alanda kullanılan ontolojiler ve değerlendirme ölçütleri incelenerek üst düzey ontoloji ve alan ontolojileri belirlenmiştir. Ortak ulusal model oluşturmaya yönelik bugüne kadar ulusal ve kurumsal düzeyde münferit çalışmalar bulunmakla birlikte, ülke geneli için bir çalışma yapılması gereklidir.