Dron entegre kitlesel kayıp triyajı algoritmasının geliştirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSMAİL TAYFUR
Danışman: Abdülkadir Gündüz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dronlar tarafından kazazede görüntülerinin elde edilmesi ve işlenmesi aracılığıyla vakaların aciliyet düzeyini belirlemeye yönelik bir triyaj algoritmasının geliştirilmesini amaçlayan bu çalışma, TÜBİTAK 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı tarafından desteklenen 222S343 numaralı proje kapsamında gerçekleştirilmiştir. Çalışma Mart-Aralık 2024 tarihleri arasında taslak DIMaCTA Algoritmasının geliştirilmesi ve geliştirilen algoritmanın geçerlilik ve güvenilirliğinin test edilmesi olmak üzere iki aşamada tamamlandı. Taslak algoritmanın geliştirilmesi kendi içinde (I) literatür incelemesi, (II) taslak algoritmanın oluşturulması ve (III) taslak algoritmanın uzmanlar tarafından değerlendirilmesini içeren üç adımda yürütüldü. Literatür incelemesi PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses) protokolüne uygun olarak gerçekleştirildi. Taslak algoritma tez yazarı başkanlığında kurulan bir çalışma grubu tarafından literatür incelemesi sonuçları ve saha deneyimine dayalı olarak geliştirildi. Geliştirilen taslak algoritma iki adımda değerlendirildi. Uzman değerlendirmesinin ilk adımında 15 acil tıp uzmanının katılımıyla Delphi süreci izlendi (%93.3'ü erkek, ortalama yaş 46.8 ± 4.7). Değerlendirmenin ikinci adımında DIMaCTA Algoritmasının geçerlilik ve güvenilirliğinin test edilmesi amacıyla 100 vaka senaryosu hazırlandı ve hazırlanan vaka senaryoları için referans triyaj kategorileri belirlendi. Vaka senaryoları dört acil tıp uzmanına gönderildi. Acil tıp uzmanlarınları, DIMaCTA, START ve dron tabanlı triyaj algoritmasına (ARTS) göre vakaların aciliyet düzeyini belirledi. Vakalara uzmanlar tarafından verilen triyaj kategorileri ile referans kategori doğruluk, aşırı ve düşük triyaj, duyarlılık ve seçicilik açısından karşılaştırıldı. Çalışmada ayrıca, DIMaCTA algoritmasının güvenilirliği, uygulayıcılar arası güvenilirlik ve Sınıf İçi Korelasyon Katsayısı kullanılarak incelendi. Karşılaştırılan üç algoritma için düşük triyaj oranının %5.3 olduğu görüldü. DIMaCTA algoritmasının doğruluk oranının %86.8 ve aşırı triyaj oranının %7.9 olduğu belirlendi. Bu oranlar DIMaCTA'nın START (%82.9, %11.8) ve ARTS (%78.9, %15.8) algoritmalarına göre daha iyi bir performansa sahip olduğunu; Sınıf İçi Korelasyon Katsayısı (0.95) ise uzmanlar arasında yüksek bir uyum olduğunu gösterdi.