KARBAPENEM DİRENÇLİ ACİNETOBACTER BAUMANNİİ SUŞLARI İLE GELİŞEN HASTANE ENFEKSİYONLARININ EPİDEMİYOLOJİK ÖZELLİKLERİ


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ARZU BURNAZ

Eş Danışman: GÜLÇİN BAYRAMOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Karbapenem dirençli Acinetobacter baumannii enfeksiyon riskini artıran faktörleri belirlemek, bu enfeksiyonların azaltılmasına yönelik önlemlerin alınmasına ve kontrol programlarının gelişmesine katkı sağlayacaktır. Bu çalışmada, karbapenem dirençli A. baumannii suşları ile gelişen enfeksiyonlarda tanımlanmış risk faktörlerinin araştırılması amaçlandı. Çalışma, Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi, Farabi Hastanesi'nde, 1 Ocak 2013 - 31 Aralık 2013 tarihleri arasında servislerde yatmakta olan, karbapenem dirençli A. baumannii üreyen tüm vakalarda gerçekleştirildi. Çalışmaya alınan olgular kolonizasyon ve enfeksiyon olarak iki grupta incelendi ve enfeksiyon gelişimi açısından risk faktörleri araştırıldı. Hastaların öyküsünü; mevcut yatışındaki laboratuvar, görüntüleme, izlem ve konsültasyon verilerini; taburcu edilen olguların çalışma süresince hastanemize başvurularını içeren tüm bilgiler hasta dosyalarından ve hastane bilgi sisteminden elde edilerek standart bilgi edinme formuna kaydedildi. Kolonizasyon/enfeksiyon ayrımı ve spesifik enfeksiyon bölge tanımlamaları CDC hastane enfeksiyonu kriterlerine göre yapıldı. Bakteriyel izolatların identifikasyon ve antibiyotik duyarlılıkları klasik yöntemlere ilaveten otomatize mikrobiyolojik sistem kullanılarak yapıldı. Karbapenem dirençli A. baumannii ile kolonizasyon ve enfeksiyon gelişiminde literatürde tanımlanmış olan risk faktörleri, bizim çalışmamızda da önemli risk faktörleri olarak belirlendi. Karbapenem dışı diğer tedavi seçeneği antibiyotiklerden seftazidime, sefepime, ampisilin-sulbaktama, piperasilin-tazobaktama, amikasine, gentamisine, siprofloksasine ve levofloksasine karşı %85.9- 99.1 arasında değişen oranlarda direnç olması kurumumuza özgü önemli ve ciddi bir sorun olarak öne çıktı. Enfeksiyon gelişinceye kadar ortalama yatış süresi 19 gün, yoğun bakım ünitesinde ortalama yatış süresi 14.3 gün olup bu sürenin enfeksiyon alanına göre 12- 26.6 gün arasında değiştiği görüldü. İnvaziv girişimlerden nazogastrik sonda, mekanik ventilatör ve total parenteral nütrisyon uygulamalarının ve son 72 saat içerisinde yapılan invaziv girişimlerin enfekte vakalarda anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptandı. Enfekte vakalarda APACHE, TISS, SAPS-II ve SOFA skorlamalarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu gözlendi. Karbapenem dışı diğer tedavi seçeneği antibiyotiklere karşı direnç oranlarının çok yüksek olması; antibiyotik kullanımının sınırlandırılması ve karbapenem dirençli A. baumannii enfeksiyonlarının yönetiminde bu oranların dikkate alınması gereğini ortaya koymaktadır. Hasta yatış sürelerinin mümkün olduğu kadar kısa tutulmasına dikkat edilmelidir. Yatıştan sonraki iki-üç hafta civarında ve/veya yoğun bakım ünitelerinde gelişen enfeksiyonlarda etkenin karbapenem dirençli A. baumannii olabileceği akılda bulundurulmalıdır. İnvaziv girişimlerden, nazogastrik sonda, mekanik ventilatör ve total parenteral nütrisyon uygulamalarının endikasyon ve süre açısından düzenli olarak değerlendirilmesi uygun olacaktır. Yukarıda özetlenen önerilere uyulması durumunda, Enfeksiyon Kontrol Komitesi çalışmalarının ve toplam hasta yönetimi uygulamalarının optimize olabileceği söylenebilir.