Tremor dominant olan ve olmayan Parkinson hastalarının cerebrum ve cerebellum hacimlerinin ölçülmesi ve hafif kognitif bozukluk ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Kübra Erten
Danışman: Ali Faruk Özyaşar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Parkinson Hastalığı (PH) toplumda en sık ikinci karşılaşılan nörodejeneratif hastalıktır. Hastalık motor ve nonmotor semptomlarla seyreder. Bradikinezi, rijidite ve istirahat tremoru kardinal motor semptomlardır. En sık görülen nonmotor semptom ise kognitif bozukluktur. Çalışmamızda motor semptomlarına göre tremor dominant (TD) ve postüral instabilite yürüme bozukluğu (PIGD) olarak alt gruplara ayrılan hastaların cerebrum ve cerebellum hacimlerinin hafif kognitif bozukluk (HKB) ile ilişkisini incelemek amaçlanmaktadır. Çalışmamıza 27 TD-PH, 25 PIGD-PH ve 21 sağlıklı kontrol (SK) dahil edilmiştir. Hasta gruba nöropsikolojik testlerden Mini Mental Durum Testi (MMDT), Montreal Bilişsel Ölçek (MoCA), Sözel Akıcılık, Sayı Menzili, Saat Çizme ve Luria Ardışık Çizim Testi uygulanmıştır. MMDT 25 puan ve üzerinde olanlar çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalara seviye 1 HKB tanısı koyulmuştur ve hastalar HKB ve normal kognisyon (N) olarak gruplandırılmıştır. Çalışmaya katılan kişilerin beyin Manyetik Rezonans Görüntüleri (MRG) kullanılarak cerebrum ve cerebellum hacimleri vol2Brain yöntemiyle hesaplanmıştır. PIGD-PH'nin total ve sol gyrus rectus, total ve sağ area subcallosa, posterior cingulate gyrus hacimleri ve TD-PH'nın sol precentral gyrus medial segment hacmi SK'lerden; SK'lerin gyrus supramarginalis hacmi TD-PH ve PIGD-PH'dan anlamlı büyük bulunmuştur. PIGD-HKB cerebellum total, sağ, sol ve beyaz cevher (WM) total, sol ve gri cevher (GM) sol hacmi TD-N'den; PIGD-HKB total,sağ nucleus accumbens, sağ globus pallidus, total ve sağ gyrus frontalis inferior pars orbitalis hacmi PIGD-N'den; TD-HKB sağ gyrus occipitalis inferior hacmi PIGD-N'den anlamlı azalmış bulunmuştur. Nöropsikolojik test puanlarıyla çeşitli düzeyde korelasyonlar tespit edilmiştir. Sonuç olarak motor alt gruplara ayrılmış PH'nin HKB olup olmamasına göre cerebrum ve cerebellum yapılarında hacimsel değişiklikler olduğu ve nöropsikolojik test korelasyonlarıyla özellikle yürütücü işlevlerde bozulmanın gözlendiği düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: Demans, Hafif kognitif bozukluk, Parkinson hastalığı, Tremor, Volbrain