YBCO Süperiletkeni ile Manyetik Kılavuzlama Yolu Arasındaki Manyetik Kuvvet Özelliklerinin Hibrit Maglev Uygulamaları İçin İncelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Murat Abdioğlu

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): KEMAL ÖZTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Manyetik olarak havalanmış taşıma sistemlerinin (Maglev) teknolojik uygulanabilirliğinin istenen düzeye getirilmesi için manyetik kaldırma ve kılavuzlama kuvveti değerlerinin artırılması gerekmektedir. Geleneksel Maglev sistemlerinde manyetik kılavuzlama yolu (PMG) ile süperiletken numune arasındaki kılavuzlama kuvveti belli bir değerde olmasına rağmen, manyetik kaldırma kuvvetinin istenen düzeyde olmadığı yapılan çalışmalarda görülmüştür. Maglev sistemlerinin manyetik kaldırma kuvveti, kılavuzlama kuvveti ve manyetik kuvvet sabiti (stiffness) değerlerinin artırılmasının amaçlandığı bu çalışmada öncelikle Manyetik Kaldırma Kuvveti Ölçüm Sistemi tasarlanmdı ve imal edildi. Gerçekleştirilen çalışmada son zamanlarda literatürde kullanılan geleneksel PMG ve iki kutuplu Halbach PMG'nin farklı boyutlarının ve ayrıca literatürden farklı olarak üç kutuplu Halbach PMG ve süperiletken haznedeki ilave PM dizilimlerinin, Maglev sistemlerinin manyetik kuvvet özelliklerine etkisi incelendi. Deneyler öncesinde COMSOL Multiphysics 4.2a paket program ile farklı PMG'lerin manyetik alan modellemesi yapıldı ve böylece optimum manyetik alan dağılımları belirlendi. Bu çalışmada farklı HTS‒PMG için farklı soğutma yüksekliklerinde (CH) ve farklı soğutma şartlarında (FC ve ZFC) ölçümler gerçekleştirildi. Yapılan çalışmalarda elde edilen manyetik kuvvet ve kuvvet sabiti değerlerinin genelde literatürden büyük olduğu gözlendi. Ayrıca süperiletkenlerle birlikte uygun konum ve doğrultuda kullanılan ilave mıknatısların, hibrit Maglev sistemlerinin taşıma kapasitelerinin artırılması için yararlı olduğu sonucuna varıldı. Bu çalışmadan elde edilen sonuçların uluslararası alanda Maglev sistemlerinin teknolojik uygulanabilirliğinin artmasına ve ülkemizde bu alandaki teknik bilgi birikiminin gelişimine büyük oranda katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Maglev, HTS, Kaldırma Kuvveti, Kılavuzlama Kuvveti, Manyetik Kuvvet Sabiti