Avrasya güç mücadelesinde enerji: Türkiye'nin enerji merkezi olma hedefi ve Tanap

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERCAN VAROL

Danışman: Ayça Eminoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Enerji; sanayi devriminin ardından ulusların ekonomik, siyasi ve askeri gücünü belirleyen ve küresel stratejilerine yön veren temel unsurlardan birisi olmuştur. Günümüzde, enerji kaynakları arasında petrol ve doğalgazın tüketim bakımından diğer enerji kaynaklarına oranla daha fazla ön plana çıktığı gözlemlenmiştir. Petrol ve doğalgaz kaynakları ile Avrasya bölgesi; ABD, AB, Çin ve Rusya gibi uluslararası sistemin önemli aktörlerinin temel mücadele alanı haline gelmiştir. Özellikle Azerbaycan, Türkmenistan, İran ve Irak, bu güç mücadelesinin yaşandığı öncelikli ülkeler olmuştur. Coğrafi konumu nedeniyle zengin enerji kaynakları bulunan Ortadoğu ve Orta Asya ülkeleri ile Avrupa arasında yer alan Türkiye, petrol ve doğalgaz naklinde hem bir köprü hem de terminal ülke olması sebebiyle stratejik bir önem kazanmıştır. Dünya genelinde 25 yıl içerisinde yüzde 60 oranında artacağı düşünülen enerji tüketiminin büyük bir bölümünün bu bölgeden karşılanacağı öngörülmektedir. Türkiye'nin gerek bölgeye yakınlığı gerekse bu ülkelerle etnik ve kültürel bağlara sahip olması Türkiye'yi bölgedeki enerji mücadelesinin önemli aktörlerinden biri yapmıştır. Türkiye, mevcut enerji temelli mücadelelerin yoğunlaşmaya başladığı bu süreçte enerji merkezi olabilme hedefi doğrultusunda bölge ülkelerinin hidrokarbon kaynaklarının kendi üzerinden uluslararası piyasalara taşınmasını öngören projeler geliştirmiştir. Bu projeler sayesinde Türkiye, enerji tedarik kaynaklarını çeşitlendirmeyi, enerjiyi daha ucuza mal ederek enerji güvenliğine katkı sağlamayı ve bu amaçla boru hatlarının verdiği politik güçle dünya siyasetinde önemli bir aktör haline gelmeyi planlamaktadır. Proje halinde olan petrol ve doğalgaz iletim hatlarının tamamlanmasıyla birlikte Türkiye, transit geçiş ücreti alarak elde edeceği ekonomik kazanımlarını ve politik gücünü daha da arttıracaktır.