PROTON İNDÜKLEMELİ NÜKLEER REAKSİYONLAR İLE TIBBİ RADYOİZOTOP ÜRETİM HESAPLAMALARI

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fizik, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEVKİ ŞENTÜRK

Danışman: Tuncay Bayram

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Nükleer tıp alanında pek çok hastalığın tanı ve tedavisinde çeşitli radyoizotoplar yaygın bir biçimde kullanılmakta olup alternatif radyoizotoplar üzerine çalışmalar halen güncelliğini korumaktadır. Bu bağlamda, nükleer tıpta görüntüleme için alternatif olabilecek potansiyel radyoizotopların belirlenmesi ve uygun üretim kanallarının incelenmesi önemlidir. Bu tez çalışmasında, nükleer tıpta kullanılan veya kullanım potansiyeli olan radyoizotoplar incelenerek 39Cl, 45Ti, 47Sc, 61Cu, 67Cu, 76Br, 95Ru ve 198Au radyoizotoplarının üretimi için proton indüklemeli yüksek verimli olası reaksiyon kanalları önerilmiştir. Belirlenen reaksiyon kanalları için hesaplamalar TALYS 1.95 ve EMPIRE 3.2 nükleer benzetim programlarıyla yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar literatürdeki verilerle karşılaştırılarak tartışılmıştır. İlgili olası reaksiyon kanalları için yapılan hesaplamalarda 60 MeV proton demet enerjisine kadar üretim tesir kesitleri, reaksiyon verimleri ve toplam aktivite değerleri hesaplanmıştır. En yüksek üretim tesir kesitlerini veren optimal proton demet enerji aralıkları belirlenerek hızlandırıcılarda üretilebilecek potansiyele sahip olan radyoizotoplar önerilmiştir. Yapılan bu tez çalışmasından elde edilen verilerin, ülkemizde bulunan hızlandırıcı merkezinde yapılabilecek deneysel çalışmalara öncül teşkil edebileceği değerlendirilmektedir. Anahtar Kelimeler: Radyoizotop, Nükleer reaksiyonlar, Üretim tesir kesitleri, Nükleer tıp, TALYS, EMPIRE, PET, SPECT