Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİRGÜL GÜR
Danışman: Engin Yenilmez
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Cisplatin (Cis) yaygın olarak kullanılan kemoterapötik ajanlardan biridir. Rosmarinik asit (RA) antioksidan özellikli bir bileşiktir. Bu çalışmada Cis kullanımı ile sıçanlarda oluşabilecek testis hasarına karşı, RA'in koruyucu etkilerinin histopatolojik ve biyokimyasal olarak araştırılması amaçlandı. Çalışmada 24 adet erişkin erkek Spraque Dawley tipi sıçan 4 gruba ayrıldı ve deney süresi 7 gün olarak belirlendi. Kontrol grubuna herhangi bir uygulama yapılmadı. Cis ve Cis+RA gruplarına deneyin 3. günü tek doz 7 mg/kg Cis ip. olarak uygulandı. RA ve Cis+RA gruplarına, 50 mg/kg RA 7 gün boyunca oral gavaj ile verildi. Deney sürecinin sonunda (8. gün) denekler sakrifiye edilerek testisleri ve epididimisleri alındı. Testis ve epididimis doku örnekleri ışık mikroskobunda histopatolojik olarak incelendi. Testiste seminifer tübül hasar değerlendirmesi için Johnsen skorlama sistemi ve apoptozis değerlendirmesi için ise TUNEL tekniği kullanıldı. Epididimal sperm analizinde; sperm sayısı, motilite, vitalite ve morfoloji değerlendirildi. Biyokimyasal olarak dokuda oksidatif stres parametreleri incelendi. Histopatolojik olarak, Cis grubu testis dokularında peritübüler dokuda ondülasyon ve germinal epitel kalınlığında azalma ile birlikte yer yer vakuolizasyon görüldü. Nekroza gitmiş primer spermatositler ve lümene dökülen immatür hücreler gözlenirken bazal kompartmanda spermatogonyumlar ve Sertoli hücreleri arasında açılmalar izlendi. Ayrıca interstisyel alanda yer yer ödem ve Leydig hücrelerinde atrofi görüldü. Bu histopatolojik bulgular Cis+RA grubunda farkedilir şekilde azalma gösterdi. Cis grubundaki apoptotik indeks artışının da Cis+RA grubunda azaldığı görüldü. Sperm analizinde Cis grubunda anormal morfoloji oranı artarken Cis+RA grubunda ise bu oranda azalma vardı. Bulgularımız cisplatinin testiküler fonksiyonu bozduğunu ve Rosmarinik asit tedavisinin bu toksisiteyi önleyebileceğini göstermektedir.