Tekstil atık kutuları yer seçiminde bir bulanık karar destek mekanizması: Trabzon için bir uygulama
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BETÜL KARA
Danışman: ERTUĞRUL AYYILDIZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tüketimdeki artışla birlikte tekstil atıklarının hızla çoğalması, çevresel etkilerin azaltılması, sürdürülebilirliğin desteklenmesi ve ekonomik faydaların sağlanması için etkin atık yönetimini gerekli kılmaktadır. Uygun şekilde yönetilmeyen tekstil atıkları; toprak, su ve hava kalitesini olumsuz etkileyerek çevresel kirliliği artırmaktadır. Bu nedenle tekstil atık kutularının yanlış konumlandırılması hem toplama verimliliğini düşürmekte hem de çevresel ve ekonomik kayıplara yol açmaktadır. Bu çalışma, Türkiye'nin Trabzon ilinde tekstil atık kutularının uygun konum seçimine odaklanmaktadır. Uzman görüşleri ve literatür taramasıyla belirlenen 18 kriter; ekonomik, coğrafi, sosyal, çevresel ve erişilebilirlik başlıkları altında değerlendirilmiştir. Kriter ağırlıkları Görüntü Bulanık Step-Wise Weight Assessment Ratio Analysis (GB-SWARA) yöntemiyle, alternatiflerin sıralanması ise Görüntü Bulanık Evaluation based on Distance from Average Solution (GB-EDAS) yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, ana kriterler arasında ekonomik faktörlerin en yüksek ağırlığa sahip olduğunu, alt kriterler içinde ise halkın katılımının öne çıktığını göstermektedir. Alternatifler arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Kampüsü en uygun konum olarak belirlenmiştir. Duyarlılık analizi, kriter ağırlıklarındaki değişimlere rağmen sıralamaların büyük ölçüde korunduğunu, GB-VIKOR yöntemiyle yapılan karşılaştırmalı analiz ise sonuçların tutarlılığını doğrulamıştır. Elde edilen bulgular, sürdürülebilir tekstil atığı yönetim stratejilerinin geliştirilmesi açısından yerel yönetimler ve özel kuruluşlar için yol gösterici niteliktedir.