Torul ve çevresinde yüzeylenen kayaçların petrografik ve jeokimyasal incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2000
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Abdullah Kaygusuz
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): CÜNEYT ŞEN
Özet:ÖZET Bu çalışmada, Torul (Gümüşhane) ve çevresinde yüzeylenen kayaçlann mineralojik, petrografik ve kimyasal özellikleri incelenmiştir. Ayrıca, çalışma alanının yaklaşık merkezinde bulunan Torul Granitoyidi ayrıntılı olarak incelenerek petroj enezi tartışılmıştır. Çalışma alanına ait iki stratigrafi kurulmuştur. Çalışma alanının güneyinde, tabam Liyas yaşlı toleyitik karakterli bazalt ve andezitler oluşturur. Malm-Erken Kretase yaşlı Berdiga Kireçtaşlan uyumlu olarak volkanitlerin üzerine gelir. Üst Kretase genellikle volkano-tortul kayaçlarla temsil edilir, ancak bu seviyelere yer yer asidik volkanitler eşlik eder. Güney Zon'un en genç kay açları Eosen yaşlı andezitlerdir. Üst kretase ve Eosen kayaçlarının kimyasal özellikleri tipik volkanik yay kayaçlanna benzer özellik gösterir. Çalışma alanının kuzeyi ise sadece volkanik kayaçlann oluşturduğu Üst Kretase formasyonlarından oluşur. Çoğunluğunu kalk-alkalen kayaçlann oluşturduğu bu volkanitler, kimyasal özellikleri bakımından yay volkanitlerine benzemektedir. Fosil volkanik yay olan Doğu Pontid'lerde, magmatizma Üst Kretase sonu ile Paleosen aralığında pik noktasına ulaşmıştır. Çalışılan Torul ve Sanosman Batolitleri de bu dönemde Jura ve/veya Kretase formasyonlanm keserek yerleşmiştir. Her iki plütonun uzun ekseni Pontid'lerdeki ana kınk sistemine (KD-GB ve KB-GD) paraleldir. Sanosman Plutonu mineralojik ve kimyasal olarak homojendir. Saha gözlemleri, petrografik ve kimyasal bulgular Torul Plutonu'nun kanşık zonlu bir yapıda olduğunu göstermiştir. Yaklaşık aym yaşlı üç seriye ait kayaçlar plutonu oluşturur. Plutondaki en eski kayaçlan kuvarslı diyorit, granodiyorit ve monzogranit (I. Seri) oluştururken, kuvars monzodiyorit, kuvars monzonit ve monzogranitten oluşmuş II. Seri kayaçlan plutonu iki yerden keserek yerleşmiştir. En genç siyenogranitler ise elips şekilli plütonun merkezine yakın yerleşmiştir. Serilere ait kayaçlann kimyasal özellikleri birbirine benzer olup, yay granitoyidleriyle karşılaştınlabilir özelliktedir. Anahtar Kelimeler: Torul-Gümüşhane, Doğu Pontid'ler, Jeokimya, Granit Petrojenezi. VIII " jğ]