Sıçanlarda Siklofosfamid ile Oluşturulan Böbrek ve Mesane Hasarına Karşı Klorojenik Asit'in Etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDANUR YILMAZ DOĞAN
Danışman: Gökçen Kerimoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sıçanlarda Siklofosfamid ile Oluşturulan Böbrek ve Mesane Hasarına Karşı Klorojenik Asit'in Etkileri Amaç: Bu çalışmada; sıçanlarda siklofosfamid (CP) uygulanması ile oluşan böbrek ve mesane hasarına karşı klorojenik asit (CGA)'in profilaktik etkilerinin histolojik ve biyokimyasal olarak araştırılması amaçlandı. Metot: Araştırmada kullanılan 18 adet Sprague Dawley ırkı erkek sıçan rastgele 3 eşit gruba (kontrol (K), CP ve CP+CGA) ayrıldı. Tüm denekler; deneyin 1. günü ve sakrifikasyonun uygulandığı 8. gün tartıldı. Kontrol grubuna; deneyin 1. gününden itibaren 7 gün boyunca günlük oral 2 cc PBS ve 7. gün tek doz intraperitoneal (i.p.) 2 cc SF uygulandı. CP grubuna deneyin 7. gününde 2 cc SF içinde 150 mg/kg tek doz i.p. CP uygulandı. CP+CGA grubuna deneyin 1. gününden itibaren 7 gün boyunca günlük oral gavaj yoluyla 2 cc PBS içinde 100 mg/kg CGA ve 7.günde 2 cc SF içinde 150 mg/kg tek doz i.p. CP uygulandı. Böbrek ve mesane dokuları; ışık mikroskobik değerlendirme için hematoksilen ve eozin (H&E), periyodik asit-Schiff (PAS) ve TUNEL boyama yöntemi ile boyandı. Biyokimyasal olarak böbrek ve mesane dokularında; süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon (GSH), malondialdehit (MDA), miyeloperoksidaz (MPO) ve tümör nekroz faktör-alfa (TNF-α), total antioksidan durum (TAS), total oksidan durum (TOS) seviyeleri ve oksidatif stres indeksi (OSİ) belirlendi. Böbrek fonksiyon değerlendirmesi için serum BUN ve kreatinin ölçümü yapıldı. Bulgular: Deneyin 8. gününde; en düşük böbrek, mesane ve vücut ağırlıklarının CP+CGA grubunda olduğu görüldü. Böbrek dokusunun H&E ile boyalı kesitlerinde; CP grubunda tübüller ve glomerüllerde dejenerasyon, ödem ve hemorajide belirgin bir artış mevcuttu. PAS ile boyanan kesitlerde, Bowman kapsülü paryetal yaprağında kalınlaşma-ayrılma, tübül bazal membranlarında düzensizlikler ve proksimal tübülde fırçamsı kenar kayıpları belirgindi. Mesane dokusunun H&E ile boyalı kesitlerinde; CP grubunda mukozada ödem, hemoraji, ülserasyon, inflamatuar hücre artışı ve epitelde dökülme mevcuttu. PAS ile boyanan kesitlerde ise bunlara ilave olarak epitelde glukozaminoglikan (GAG) tabakasında bölgesel kayıp gözlendi. Böbrek ve mesaneye ait tüm bu patolojik bulgular CP+CGA grubunda anlamlı olarak azalmıştı. Böbrek ve mesanede, apoptotik indeks CP grubunda en yüksekti. Biyokimyasal parametrelerde CP grubunun böbrek dokularında MDA, TOS, OSİ, MPO ve TNF-α değerlerinde artma, ancak TAS, GSH ve SOD değerlerinde ise azalma mevcuttu. Serum BUN ve kreatinin seviyeleri de CP grubunda yüksekti. CP+CGA grubunda; CP grubunda artmış olan tüm parametrelerin azaldığı; GSH'ın ise arttığı görüldü. Mesane dokusunda ise CP grubunda MPO, MDA, TNF-α ve OSİ değerlerinde artış gözlenirken, SOD seviyesinde düşüş gözlendi. CP+CGA grubunda bu değerler normale yaklaşmıştı. Sonuçlar: Elde ettiğimiz bulgulara göre CP'nin; böbrek ve mesanede yapısal ve biyokimyasal olarak tespit edilebilen hasara neden olduğu ve oral yolla profilaktik CGA kullanımının bu hasarı önlediği söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Böbrek, klorojenik asit, mesane, oksidatif stres, siklofosfamid