Türk bayraklı gemilerin liman devleti denetimi rejimlerindeki farklılıkların bayes ağı teoremi ile belirlenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET MERT
Danışman: Ersan Başar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu çalışmada, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), liman devleti denetimi (PSC), bayrak devleti ve kıyı devleti denetimleri ile denizde seyir, can ve mal emniyeti ile deniz kirliliğinin önlenmesini amaçlamaktadır. PSC denetimleri deniz emniyetinin sağlanması ve çevre kirliliğinin önlenmesi konusunda çok önemli bir rol üstlenmektedir. Ancak, bölgesel liman devleti denetimlerinde gemi seçimi kriterlerinde farklılıklar tespit edilmiştir. Akdeniz, Karadeniz ve Paris Liman Devleti Mutabakat Muhtıralarında (MoU) gemi risk faktörlerinin tespit edilmesinde kullanılan parametreler analiz edilmiş ve koşullu olasılık yöntemiyle çok boyutlu bir algoritma geliştirilmiştir. Bu algoritma ile hangi MoU’da denetime girmiş olursa olsun, sağlıklı bir risk faktörü hesaplanabilmekte ve bu kapsamda riskli gemiler belirlenebilmektedir. Bayes ağı yöntemiyle geliştirilen GENIe4 programı ile Akdeniz, Karadeniz ve Paris MoU’da 01.12.2020-01.12.2023 tarihleri arasındaki denetimler analiz edilerek, oluşturulan algoritmanın doğruluğu kontrol edilmiştir. Daha sonra hassasiyet analizi yapılarak sonuçlar değerlendirilmiştir. Bu algoritmanın, PSC denetimlerinde bölgesel farklılıkların azaltmasının yanında, uluslararası düzeyde tutarlılığının sağlanmasına yönelik önemli katkı sağlayacağı, otoriteler tarafından kullanılması halinde denetimlerin etkinliğini artıracağı ve deniz emniyetini artıracağı değerlendirilmektedir.