Tek karbon reaksiyonlarına katılan MTHFR, PHGDH ve PSPH genleri üzerindeki varyasyonların otizm spektrum bozukluğu etiyolojisindeki etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURAK KAAN KASAP
Danışman: Bayram Toraman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) sosyal iletişim ve etkileşimdeki yetersizlikler, sınırlı ilgi alanları, stereotipik motor davranışlar ve konuşma yetersizliği görülen, genetik ve klinik olarak yüksek düzeyde heterojenite gösteren nörogelişimsel bir grup bozukluktur. OSB görülme sıklığı son yıllarda hızla artmış ve son verilere göre 1/59 düzeyine ulaşmıştır. OSB'li hastalar üzerinde son yıllarda yapılan yeni nesil dizileme çalışmalarıyla yüzlerce gen, DNA kopya sayısı değişikliği (CNV) ve kromozomal anomali OSB ile ilişkilendirilmiştir. Bazı çalışmalarda da MTHFR C677T varyantının OSB ile ilişkili olduğu belirtilmektedir. Bu çalışmanın amacı; OSB'nin genetik etiyolojisinde MTHFR, PHGDH ve PSPH geni varyantlarının etkilerinin araştırılmasıdır. Tek karbon metabolizmasında birlikte fonksiyon yapan bu genler üzerindeki varyantların kombine etkisinin OSB fenotipiyle ilişkisi daha önce araştırılmamıştır. Bu çalışmada MTHFR C677T varyantının hem allel frekansı hem de genotip dağılımı yönünden OSB ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı. MTHFR C677T varyantını taşıyan OSB'li hastalarda PSPH geni üzerinde OSB'ye yakalanma riski ile ilişkilendirilebilecek nadir ya da yaygın SNV'lere rastlanmamıştır. Bununla birlikte, MTHFR C677T/A1298C varyantlarını taşıyan OSB'li 4 hastada aynı zamanda PHGDH geni üzerinde oldukça nadir ve zararlı mutasyonların da heterozigot olarak birlikte bulunduğu tespit edildi. Bu durum, bu iki gendeki zararlı DNA varyasyonlarının kombine etkisinin OSB'nin genetik etiyolojisinde önemli olabileceğini düşündürmektedir. Bu ilişkinin varlığı ve anlamlılığı, MTHFR C677T/A1298C varyantlarını taşıyan daha fazla OSB'li ve kontrol grubunda PHGDH geni üzerindeki varyantların çalışılması ile desteklenmesi gerekmektedir. Bu konudaki çalışmalarımız devam etmektedir.