Orman gülü balı ve bitkisindeki grayanotoksin-III (GTX-III) izoformunun LC-MS/MS ile analizi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜSEYİN ŞAHİN

Danışman: Sevgi Kolaylı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Deli bal, Rhododendron çiçeklerinin kaynaklık ettiği, içeriğinde grayanotoksinler (GTX) denilen oldukça aktif toksinleri barındırır ve tüketimi birçok toksikolojik semptoma sebep olabilir. Orman gülü bal ve bitkilerinin (R. ponticum ve R. luteum) karakterize amacıyla planlanan çalışma üç basamaktan oluşmaktadır; i) GTX türlerinin bir izomeri olan GTX-III izomerinin LC-MS/MS ile tayin edilmesi için metod geliştirmesi, ii) fenolik bileşenlerinin ve antioksidan kapasitelerinin belirlenmesi, iii) deli bal ile beslenen sıçan kan serumlarındaki biyokimyasal parametrelerinin değişimlerinin incelenmesi. Sonuçlara göre; GTX-III miktarı, bal örneklerinde 0,193-68,754 µg GTX/g numune, bitki örneklerinde ise tespit edilemeyen (TE) düzeyden-760.435 µg GTX/g numune aralığında tespit edildi. Fenolik bileşen açısından p-OH benzoik asit ve kateşin major bileşen olarak bulundu. Aynı zamanda ballar ve bitki örneklerinin tümünde, toplam fenolik madde (TP): 0,095-44,109 mg GAE/g numune, demir (III) indirgeme/antioksidan güç (FRAP): 0.491-558.403 µmol Troloks/g numune, % 50 oranda DPPH radikalini temizleyen etkin konsantrasyon: 0.036-131.002 mg/mL ve % 50 oranda ABTS radikalini temizleyen etkin konsantrasyon: 1.182- 1146.011 mg/mL olarak bulundu. Sıçan kan serumlarında analizi yapılan biyokimyasal parametreler (AST, ALT, LDH, ALP, CK, CK-MB), kullanılan balın konsantrasyonundaki artış ile gruplar arasında anlamlı değişiklik gösterdi.