Türkiye için Taşınmaz Değerleme Kurumu Oluşturulmasına Yönelik bir Model Önerisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Enver UZER
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): BAYRAM UZUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Osmanlıİmparatorluğu'nda toprakların büyük bir kısmımiri arazilerden oluşuyordu. Busistemde taşınmazların mülkiyeti devlete ait olup işletilmek üzere belli bir bedel karşılığındaköylülere verildiğinden, değerlemeye günümüzde olduğu gibi çok farklıalanlarda değil,özellikle topraklardan alınacak vergilerin miktarının belirlenmesinde ihtiyaç duyuluyordu(Açlar ve Çağdaş, 2002; Tüdeşve Bıyık, 1997). Mülkiyet sistemi, Osmanlı'nın sonzamanlarında kısmen, Cumhuriyet Dönemi'nin başlangıcıyla da büyük ölçüde değiştirilereközel mülkiyete geçişsağlanmışve bundan dolayıdeğerlemeye farklıalanlarda da ihtiyaçduyulmaya başlanmıştır. Taşınmaz değerinin saptanması, özel mülkiyetin var olduğu ülkelerdeİkinci Dünya Savaşı'ndan hemen sonra önem kazanmışolmasına rağmen ülkemizde taşınmazdeğerlemesinin önemi 1990'lıyılların sonlarına doğru fark edilmiştir. Bugün gelinen noktada,emlak vergisi, kamulaştırma, devletleştirme, özelleştirme, toprak düzenlemeleri, tescile esasişlemler, irtifak hakkıtesisi gibi kamusal uygulamalar ile sermaye piyasası, bankacılık,kredilendirme, sigortacılık gibi özel sektör uygulamalarında taşınmaz değerlerine ihtiyaçduyulmaktadır. Bu kadar gerekli ve önemli olan Taşınmaz Değerlemesi'nin etkin ve yeterli birişleyişe sahip olabilmesi için derli toplu bir mevzuat ve bu mevzuat çerçevesindeki kurumsalyapılanma (lider kurum) gerekmektedir.Bu bağlamda, tez çalışmasına, ülkemizin taşınmaz değerleme sisteminin mevcutyapısının incelenmesiyle başlanmıştır. Taşınmaz değerlemesinin yasal, kurumsal ve teknikyapısıincelenmişve her üç yapıda da sorunların bulunduğu tespit edilmiştir. Bu sebeple, tezkapsamında, ülkemiz taşınmaz değerleme sisteminin sağlıklıbir şekilde yapılandırılabilmesinetemel oluşturmak için etkin ve yeterli bir Taşınmaz Değerleme Sistemi (TDS) yaklaşımınınönerilmesi amaçlanmıştır. Bu süreçte, oturmuşve iyi işleyen TDS'ne sahip ülkelerindeneyimlerinden yararlanmak amacıyla, Almanya, Hollanda, Danimarka ve İsviçre'ninsistemleri incelenmiştir. Ulusal ve uluslararasıalanda kabul görmüşyaklaşımlardan vesistemleri incelenen ülkelerin deneyimlerinden yararlanılarak, ülkemiz için verimli birtaşınmaz değerlemesi yaklaşımıönerilmiştir. Buna göre; mevcut taşınmaz değerleme tüzesiçerçeve bir ?Taşınmaz Değerleme Yasası? adıaltında yeniden düzenlenmeli; taşınmazdeğerlemesi faaliyetleri de, 3045 SayılıTeşkilat Kanunu'nun yeniden düzenlenmesi ile Tapuve Kadastro Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulacak ? Taşınmaz Değerlemesi DairesiBaşkanlığı? bünyesinde yürütülmelidir.