Testisteki savaşın kazananı kim? siklofosfamid mi, pterostilben mi?
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞBA ARICI
Danışman: Gökçen Kerimoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Testisteki Savaşın Kazananı Kim? Siklofosfamid mi, Pterostilben mi? Amaç: Bu çalışmada sitotoksik etkileri olan Siklofosfamid (CP)'in neden olduğu erişkin sıçan testis hasarının engellenmesi ve/veya iyileştirilmesine kuvvetli bir antioksidan olan Pterostilben (Ptr)'in etkisi araştırılmıştır. Bu amaç için ağırlık ölçümleri, sperm analizi, histopatoloji ve biyokimyasal yöntemler kullanılmıştır. Metotlar: Araştırmada kullanılmak üzere 21 adet Sprague Dawley ırkı erişkin erkek sıçan rastgele 3 eşit gruba (kontrol (K), CP ve CP+Ptr) ayrıldı. Tüm denekler deneyin 1. günü, CP'nin uygulandığı 9. gün ve deneklerin sakrifiye edildikleri 15. gün olmak üzere 3 kez tartıldı. Kontrol grubuna 1 ml/kg ayçiçeği yağı (14 gün, oral) ve intraperitoneal (ip.) 10 ml/kg serum fizyolojik (SF) (9. gün) verildi. Siklofosfamid grubuna 1 ml/kg ayçiçeği yağı (14 gün, oral) ve 200 mg/kg tek doz CP (10 ml SF içinde çözülmüş, 9. gün, ip.) ve CP+Ptr grubuna 40 mg/kg Ptr (1 ml ayçiçeği yağı içinde çözülmüş, 14 gün, oral) ve 200 mg/kg tek doz CP (10 ml SF içinde çözülmüş, 9. gün, ip.) uygulandı. Deneyin 15. günü sıçanlar sakrifiye edildi ve sol testis ile epididim dokuları diseke edildi. Kauda epididimden elde edilen sperm örneklerinde sperm sayısı, motilitesi, canlılığı ve morfolojisi analiz edildi. Kaput epididimiste Hematoksilen & eozin (H&E) ve testis dokusunun bir yarısında H&E, Masson Trichrome ve Periyodik Asit Schiff (PAS) boyama yöntemleriyle histopatolojik incelemeler yapıldı. Testis dokusunun diğer yarısında ise biyokimyasal olarak malondialdehit (MDA), süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), total antioksidan durum (TAS), total oksidan durum (TOS) ve oksidatif stres indeksi (OSI), kaspaz-3 ve testis doku testosteron düzeylerine bakıldı. Bulgular: Vücut ağırlığı ölçümlerinde CP+Ptr grubunda K grubuna göre anlamlı azalma vardı. Histolojik olarak CP grubuna ait testislerde; seminifer tübüllerde atrofi, bazal membranda düzensizlik ve ayrılma, interstisyumda ödem ve germinal epitelde ayrılma görüldü. Bu bulgular, CP+Ptr grubunda oldukça azalmıştı. Hem CP hem de CP+Ptr grubunda belirgin immatür germinal hücre dökülmesi (GHD) vardı ve Modifiye Johsen Skoru (MJS) kontrole göre düşüktü. Spermlerde sayı, motilite, canlılık ve normal morfolojinin CP grubunda bozulduğu; CP+Ptr grubunda ise morfolojinin düzeldiği görüldü. Biyokimyasal olarak CP grubunda CAT ve doku testosteronunda azalma, TOS'ta artış mevcuttu. Siklofosfamid+Ptr grubunda ise CP'ye göre TOS azalırken; CAT arttı. Grup CP'ye ait epididim dokularında K ve CP+Ptr gruplarından farklı olarak berrak hücrelerde azalma, halo hücrelerinde artış ve bazı hücrelerde sitoplazmik vakuoller izlendi. Sonuçlar: Elde edilen bulgular sonucunda CP'nin erişkin sıçan testisini olumsuz etkilediği, Ptr uygulamasının CP'nin bazı olumsuz etkilerini önlediği söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Sıçan, testis, sperm analizi, pterostilben, siklofosfamid.