İran Palamut Meşesi (Quercus brantii Lindl.) ve Saçlı Meşe (Quercus cerris L.) Türlerinin Elazığ Yöresinde Fidanlık ve Ağaçlandırma Tekniği Üzerine Bir Araştırma


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Celal Taşdemir

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İBRAHİM TURNA

Özet:

ÖZET İran Palamut Meşesi ve Saçlı Meşede, fidanlıkta bazı yetiştirme tekniklerinin uygulamasıyla yetiştirilen 1+0 yaşındaki çıplak köklü fidanlar ile arazide ekimle yetiştirilen fidanlar, başarı durumları bakımından karşılaştırılmıştır. Fidanlık ve arazide "Rastlantı bloklarında bölünmüş parseller" deneme deseni kullanılmıştır. Laboratuarda büyük tohumlardan, daha yüksek çimlenme yüzdesi elde edilmiştir. Fidanlık ve arazide en yüksek fidecik oluşumu, sonbaharda ekilen büyük tohumlarda görülmüştür. Fidanlıkta kök kesimi ve gölgeleme işlemi, boy ve çap gelişimini yavaşlatmıştır. Fidanlıkta en boylu ve çaplı fidanlar, sonbaharda ekilen büyük tohumlardan yetiştirilen, kök kesimi ve gölgeleme yapılmayan fidanlardan elde edilmiştir. Arazide ekime dayalı ağaçlandırmada, en iyi fidan gelişimi ve yaşama yüzdesi, sonbaharda ekilen büyük tohumlardan üretilmiştir. Dikime dayalı ağaçlandırmada ise, en iyi fidan gelişimi, fidanlıkta sonbaharda ekilen büyük tohumlardan yetiştirilen, kök kesimi ve gölgeleme yapılmayan fidanlarda görülmüştür. En yüksek fidan yaşama yüzdesi ise, sonbaharda büyük tohumlardan yetiştirilen, kök kesimine tabi tutulan ancak gölgeleme uygulanmayan fidanlarda bulunmuştur. Arazide ekim ve dikimle yetiştirilen fidanların basan durumları, işlemlere bakılmaksızın genel ortalamalar açısından değerlendirilmiştir. Ekim yöntemine göre ortalama fidan boyu, çapı ve yaşama yüzdesi sırasıyla İran Palamut Meşesinde 14,31 cm., 3,98 mm. ve % 98,50; Saçlı Meşede 10,54 cm., 3,50 mm. ve % 89,08 olarak saptanmıştır. Dikim yöntemine göre ise, ortalama fidan boyu, çapı ve yaşama yüzdesi sırasıyla İran Palamut Meşesinde 15,11 cm., 4,14 mm. ve % 40,84; Saçlı Meşede 11,65 cm., 3,83 mm. ve % 19,40 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak; ekim ve dikim yöntemi ile yetiştirilen fidanlar arasında ortalama boy ve çap farkı düşük olurken; fidan yaşama yüzdesi farkı daha fazla olmuştur. Fidan yaşam yüzdesine yönelik bu fark ise, ekimle yetiştirilen fidanların lehine olmuştur. Bu nedenle, arazide ekim yoluyla fidan yetiştirilmesinin daha avantajlı olduğu ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: İran Palamut Meşesi, Saçlı Meşe, Tohum, Fidan, Ekim, Dikim, Kök Kesimi, Gölgeleme VI