Türk Endüstri İlişkileri Sisteminde Grevler ve Ekonomik Etkileri: Karşılaştırmalı Bir Yaklaşım
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1996
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Harun TERZİ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ERSAN BOCUTOĞLU
Özet:ÖZET 1980 sonrası dönemde işçi sendikalarının grev uygulamalarının ekonomik değişkenler ve ülke ekonomisinin genel performansı üzerindeki etkileri bir çok araştırmacının ilgisini çekmiştir. Bu alandaki araştırmalar genellikle gelişmiş Batılı ülkelerde başlatılmış olmakla birlikte, 1980 sonrası Türkiye'sinde sendikal grevlerin etkisini incelemeye yönelik araştırmalara ilgi artmıştır. Günümüzde Türk endüstri ilişkileri sistemi ve işçi sendikacılığı yeni bir döneme girmiştir. 1980 sonrası ortaya çıkan ekonomik gelişmeler endüstri ilişkileri sistemine, işçi sendikacılığına ve grev uygulamalarına yeni bir boyut kazandırmıştır. Bu çalışmanın birinci bölümünde Türk endüstri ilişkileri sisteminin genel yapısı incelendikten sonra, Türk endüstri ilişkileri sistemini oluşturan ve etkileyen faktörler ele alınmıştır. Bu bölümde Türk endüstri ilişkileri sistemini etkileyen faktörlerin sosyo ekonomik ve yasal unsurlardan oluşan karmaşık bir yapı sergilediği ortaya konmuştur. İkinci bölümde, endüstri ilişkileri sistemi ve işçi sendikaları arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu çerçeve içerisinde, Türk işçi sendikacılığının yapısı ve sendikalaşmış işgücünün değişik kriterler yönünden değerlendirmesi yapılmıştır. Üçüncü bölümde, Türkiye'deki işçi grevleri kamu ve özel sektör ayırımı çerçevesinde ilgili kavram ve kriterlerin esas alınmasıyla ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Bu bölümün amacı, 1980 öncesi dönemin yanısıra, esasen 1980 sonrası dönemde kamu ve özel sektör ayırımında farklı işkollarında, farklı dönemlerde yapılan grevlerin karşılaştırmalı bir şekilde incelenmesini sağlamaktır. Dördüncü bölümde, Türkiye ve veri temin edilebilen OECD ülkelerinde grev uygulamalarının analizi ve karşılaştırması yapılmıştır. Beşinci bölümde uygulanan ekonometrik tekniklerle Türk endüstri ilişkileri sisteminde grevlerin ekonomik değişkenler üzerindeki etkileri ve grev uygulamalarım etkileyen değişkenler belirlenmiştir. Son olarak, altıncı bölümde varılan sonuçların genel değerlendirmesi yapılmış ve önümüzdeki yıllarda grev uygulamaları karşısında alınabilecek önlemler ve izlenecek stratejiler hususunda bazı tavsiyelerde bulunulmuştur. Bu araştırma da varılan temel sonuçlar aşağıdaki gibi özetlenebilir: Öncelikle, sosyo ekonomik açıdan işçi sendikalarının önemli kuruluşlar olduğu kabul edilmekle birlikte, sendikal grevlerin Türk ekonomisinin genel performansı üzerinde olumsuz etkilere neden olduğu sonucuna varılmıştır. Bu sonuca, elde edilen verilerin doğruluğuna ve uygulanan analiz sonuçlarına bağlı olarak ulaşılmıştır. Grev uygulamalarının minimuma indirilebilmesi amacıyla işçi sendikaları ile işverenler arasında karşılıklı anlayış içinde işbirliğinin ve uygun makro ekonomik politikalarla genel ekonomik dengenin kurulması gerektiği sonucuna varılmıştır. VII