Ertelenmiş vergi ve kazanç yönetimi ilişkisi: BİST SINAİ endeksindeki işletmeler üzerine bir araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMER AYVAZ
Danışman: Abdulkerim Daştan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasının amacı, ertelenmiş vergi ile kazanç yönetimi arasındaki ilişkiyi BİST SINAİ endeksinde işlem gören işletmeler üzerinden incelemektir. Çalışmada, belirtilen amaç doğrultusunda birinci bölümde, ertelenmiş vergiye değinilerek, ertelenmiş verginin tanımı, ortaya çıkmasındaki nedenler, ilgili muhasebe standardı hakkında genel bilgilendirme, ertelenmiş verginin hesaplanması ve muhasebeleştirilmesi, finansal tablolardaki gösterimi ve dönem sonu işlemleri ile ilgili örnek bir uygulamaya yer verilmiştir. İkinci bölümde, kazanç yönetimine değinilerek, kazanç yönetiminin tanımı, amaçları, nedenleri ve güdüleyicileri, yöntemleri, teknikleri, kazanç yönetimini ölçüm teknikleri ve etkilerine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise ertelenmiş vergi ile kazanç yönetimi arasındaki ilişki BİST SINAİ endeksinde işlem gören işletmeler üzerinden tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda üçüncü bölümde, konu ile ilgili literatürdeki çalışmalara, araştırmanın amacı ve önemine, yöntemine, hipotez geliştirmesine, örneklem seçimine, kazanç yönetiminin ölçülmesine ve değişkenlerin tanımlanmasına değinilmiştir. Son olarak araştırma istatistiksel testler ile analiz edilmiş olup elde edilen bulgular değerlendirilmiştir. Çalışmada hipotezlerin test edilmesi için işletmelerin 2012-2021 yılları arasındaki 3. çeyrek ve 4. çeyrek dönem finansal raporlarına ilişkin veriler analiz edilmiştir. Burgstaler ve Dichev (1997), tarafından geliştirilen formüller yardımı ile kazanç düşüşünden kaçınmak ve zarardan kaçınmak için kazanç yönetimi yaptığı tahmin edilen işletmeler ile kontrol grubu olarak belirlenen işletmeler tespit edilmiştir. Bu oluşturulan iki grup arasında ertelenmiş vergi açısından farklılık olup olmadığı istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda, ertelenmiş vergi gideri/geliri değişkeni ile iki grup ortalaması arasında anlamlı farklılık görülmediği; net ertelenmiş vergi varlığı/yükümlülüğü değişkeni ve cari ertelenmiş vergi varlığı/yükümlülüğü değişkeni ile iki grup ortalaması arasında anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Ertelenmiş Vergi, Kazanç Yönetimi, BİST SINAİ