Marshall Planı Ekseninde Türkiye
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Serkan Şahin
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): UĞUR ÜÇÜNCÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışması, Marshall Planı'nı enine boyuna incelenmesi ve bu planın Türkiye üzerindeki etkilerinin gösterilmesi amacıyla kaleme alınmıştır. Sovyetler Birliği, önemli bir komünist yayılma peşindeydi. Aynı dönemde Avrupa savaştan çok kötü bir halde çıkmış ve sanayisi harap olmuştu. Kendi imkânlarıyla ayağa kalkabilecek bir halde değildi. Dışarıdan bir destek gerekiyordu. Bu desteği ABD sağladı. ABD, bu plan ile sadece Avrupa ekonomisinin gelişmesini sağlamamış aynı zamanda ABD'nin ekonomik geleceğini de kurtarmıştır. Bu plan ile Avrupa ekonomisi savaştan önceki günlerine geri dönüş sinyalleri vermiş ve Sovyetler Birliği'nin yayılması karşısında kendisini korumuştur. Marshall Planı, Soğuk Savaş'ın en önemli hamlesidir. Plana dâhil ülkelerden birisi de Türkiye'dir. Türkiye bu plana bazı aşamalardan sonra girebilmiştir. Ayrıca plana dört elle sarılmış ülkelerden bir tanesidir. Ancak, bu plan beklendiği gibi yarar sağlamamıştır. Türkiye'ye biçilen rol Türkiye'nin sınaî kalkınmasını engelleyerek tarıma kaymasına neden olmuştur. Maden bakımından zengin olan Türkiye coğrafyası sınaî gereksiniminden uzak kalmış ve madenleri hammadde olarak Avrupa'ya aktarmıştır. Tarımsal kalkınmayla ülke ekonomisini düzeltmeyi amaçlayan Türkiye, 1950'deki tarımsal üretim patlamasına aldanmış ve bu yolda devam etmiştir. İncelemelere göre, Türkiye pek çok ekonomik yanlış yapmıştır. ABD'nin Öne sürdüğü şartlar Türkiye'nin ekonomik gerilemesine neden olmuştur. Bu şartlardan dolayı Türkiye, devletçi ekonomiyi terk etmiş ve liberal ekonomiye yönelmiştir. Ayrıca Amerikan uzmanları tarafından hazırlanan raporlar, Türkiye'nin geleceği adına önemli rol oynamıştır. Bu yanlışlardan dolayı Türkiye zamanla ekonomik bağımsızlığını kaybetmiştir. Anahtar Kelimeler: Marshall Planı, Amerikan yardımı, ECA, OEEC.