İki bölgeli güç sistemlerinde yük frekans kontrolü için kesir hesabına dayalı denetleyici tasarımı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALPER KEMAL GÜLİÇER

Danışman: Mustafa Şinasi Ayas

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında üç farklı iki bölgeli güç sisteminin yük frekans kontrolü gerçekleştirilmiştir. İki bölgeli ara ısıtmalı termal güç sistemi, iki bölgeli çok kaynaklı güç sistemi ve doğrusal olmayan iki bölgeli çok kaynaklı güç sistemi modelleri oluşturulmuş, bu modeller için iki çeşit yük değişimi durumunda dört farklı denetleyicinin davranışı gözlemlenmiştir. Oransal-integral-türev (PID), eğimli-integral-türev (TID), filtreli eğimli-integral-türev (TIDF) ve kesirli filtreli eğimli-integral-türev (TIDFF), tez kapsamında tasarlanan ve kullanılan denetleyicilerdir. Hata tabanlı performans metriklerinden biri olan zaman ağırlık mutlak hatanın toplamı (ITAE) metriğini en aza düşürmeyi amaçlayan denetleyiciler Denge Optimizasyon Algoritması ile optimize edilerek tasarlanmıştır. Güç sistemi modellerinin denetleyici ile kontrolü sonrası elde edilen amaç fonksiyonu değeri, frekans değişimi eğrileri ve bağlantı hattındaki güç eğrileri incelenmiş, bu eğrilerin belirli koşullar altındaki oturma süresi, alt ve üst aşma değerleri ortaya konmuştur. Elde edilen sonuçlar literatürdeki çalışmalarla karşılaştırmalı olarak sunulmuştur. Çoğu durum için kesir hesabına dayalı denetleyiciler olan TID, TIDF ve TIDFF denetleyicilerin, klasik PID denetleyicinin performansından daha üstün bir performans gösterdiği görülmüştür.