On ikinci sınıf lise öğrencilerinin mesleki olgunluk ve umut düzeyi ile sınav kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLSEN ŞAHİNLER
Danışman: Hatice Odacı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Akademik yaşantıda önemli bir yere sahip olan sınav kaygısını etkileyen pek çok değişken bulunmaktadır. Bu çalışma, on ikinci sınıf lise öğrencilerinin mesleki olgunluk ve umut düzeyi ile sınav kaygısı arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ayrıca, cinsiyet, öğrenim görülen lise türü, öğrenim görülen alan, algılanan anne-baba tutumu, aile yapısı, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, algılanan ekonomik düzey, ailedeki çocuklar içerisindeki sıra ve kardeş sayısı sosyodemografik değişkenleri ile sınav kaygısı arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma grubu, 2016-2017 eğitim öğretim yılında Trabzon ilinde yer alan 8 farklı lise türünde (Fen Lisesi, Anadolu Lisesi, Sosyal Bilimler Lisesi, Mesleki ve Teknik Lise, Anadolu İmam Hatip Lisesi, Çok Programlı Anadolu Lisesi, Güzel Sanatlar Lisesi, Spor Lisesi) öğrenim gören on ikinci sınıf lise öğrencileri arasından belirlenen 378 kız ve 322 erkek olmak üzere 700 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında, maddeleri Kuzgun (2005) tarafından geliştirilen, diğer psikometrik çalışmaları ise Bacanlı (2005) tarafından gerçekleştirilen " Mesleki Olgunluk Ölçeği (MOÖ)", Snyder ve diğerleri (1991) tarafından geliştirilen Tarhan ve Bacanlı (2015) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Sürekli Umut Ölçeği (SUÖ)", Spielberger ve Vagg (1975) tarafından geliştirilen Öner ve Albayrak Kaymak (1990) tarafından uyarlama çalışmaları yapılan "Sınav Kaygısı Envanteri (SKE)" kullanılmıştır. Öğrencilerin demografik özellikleri ile ilgili bilgileri elde etmek için "Kişisel Bilgi Formu (KBF)" hazırlanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 23.0 programından yararlanılmış olup, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı Tekniği, Hiyerarşik Regresyon Analizi Tekniği, İlişkisiz Örneklem t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (One-WayANOVA), Kruskal Wallis H testi ve post hoc testlerinden Tukey HSD ve Tamhane's T2 testleri yapılmıştır. Araştırma sonucunda on ikinci sınıf lise öğrencilerinin sınav kaygıları ile mesleki olgunlukları arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Yine öğrencilerin sahip olduğu umut ile sınav kaygıları arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Mesleki olgunluk, umut ve umudun alt boyutları olan alternatif yollar düşüncesi ve eyleyici düşüncenin sınav kaygısını anlamlı bir şekilde yordadığı tespit edilmiştir. Ayrıca sınav kaygısının cinsiyet ve öğrenim görülen lise türüne göre anlamlı farklılıklar gösterdiği; öğrenim görülen alan, algılanan anne-baba tutumu, aile yapısı, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, algılanan ekonomik düzey, ailedeki çocuklar içerisindeki sıra ve kardeş sayısına göre anlamlı bir farklılık göstermediği saptanmıştır. Bulgular ilgili literatür ışığında tartışılmış ve ortaya çıkan sonuçlar doğrultusunda öneriler sunulmuştur.