Trabzon için istatistiksel bir hava kirliliği modelinin geliştirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2000

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KEMAL AKÇAY

Danışman: Burhan Çuhadaroğlu

Özet:

ÖZET Bu çalışmada; beş yıllık (1994 - 1999) günlük ortalama veriler kullanılarak, Trabzon kent merkezindeki hava kirleticiler ile bazı meteorolojik parametreler arasındaki ilişkiler istatistiksel olarak incelenmiştir. SPSS yazılımı kullanılarak yapılan istatistiksel incelemede; dış hava içerisindeki SO2 ve partikül madde ( PM ) konsantrasyonları bağımlı değişkenler ve günlük ortalama rüzgar hızı, izafi nem, sıcaklık değerleri de bağımsız değişkenler olarak göz önüne alınarak regresyon analizi yapılmıştır. Bu amaçla; ısıtma sezonlarına ait altı aylık ( Kasım - Nisan ) dönemlerdeki her bir ay için, altı aylık dönemler için ve verilerin tamamım kapsayan beş yıllık toplam dönem için regresyon denklemleri kurulmuştur. Doğrusal yapıda olan regresyon denklemleri; Trabzon kent merkezinde meteorolojik özelliklere bağlı olarak, hava kirleticilerin değişimini ve meteorolojik özellikler ile hava kirleticiler arasındaki ilişkilerin düzeyim vermiştir. Elde edilen sonuçlar, Trabzon kent merkezinde meteorolojik parametreler ile hava kirleticiler arasındaki ilişkilerin genel olarak zayıf olduğunu göstermektedir. Hava kirleticilerin rüzgar yönü ile olan ilişkisi de zayıf olarak elde edilmiştir. Bu durum, Trabzon kent merkezinde hava kirleticilerin hakim rüzgarlardan etkilenmediğini göstermektedir. Elde edilen ilişkiler, Trabzon kent merkezinde hava kirliliğinin azaltılması ve kontrol altına alınması konusunda bazı köklü çalışmaların ve yeni yaklaşımların yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Anahtar Kelimeler : Hava Kirliliği, Meteorolojik Parametreler, Regresyon analizi, İstatistiksel Model IV