Demokrat Parti Dönemi’nde Trabzon (1950-1960)
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Zehra Arslan
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HİKMET ÖKSÜZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Demokrat Parti'nin iktidarı boyunca Trabzon'da, sosyal, kültür, ekonomi ve siyasi alanlarda önemli değişimler yaşanmıştır. Sosyal alanda başta yerleşim yerlerinin isimleri olmak üzere, ilçe ve bucaklarda düzenlemeler yapılmış, hastaneler, sağlık merkezleri ve birçok sosyal tesis hizmete açılmıştır. 1950?60 yıllarında Trabzon'un altyapısı adeta yeniden inşa edilmiştir. Kültür alanında, eğitim çalışmaları öncelikli olarak ele alınmış ve Trabzon'un her ilçesine okul inşa edilmiştir. Demokrat Parti, Trabzon'a en büyük mirasını Karedeniz Teknik Üniversitesi'nin kuruluşunu gerçekleştirerek bırakmıştır. Bu dönemde ayrıca halk eğitim çalışmaları hızlandırılarak, yeni sinemalar açılmış ve şehre gelen birçok tiyatro ve konser topluluğu temsiller vermiştir. Trabzon Musiki ve Trabzon Liselerinden Yetişenler cemiyetlerinin çalışmaları ile düzenlenen kültürel organizasyonlar, Trabzon'un kültürel hayatına canlılık getirmiştir. Başta Demokrat Parti yanlısı ?Doğu? olmak üzere yeni gazete ve dergiler yayın hayatına girmiş, tıpkı siyaset gibi basın da iki kutba ayrılmıştır.Özellikle II. Dünya Savaşı döneminde kıtlık ve yoksullukla mücadele eden Karadeniz halkı, DP'nin ilk yıllarından itibaren bölgeye dağıtılan ucuz buğday sayesinde açlık tehdidinden kurtulmuştur. Tütün, fındık gibi ihraç ürünlerine kıymet verilmiş, Trabzon Limanı, ihracat ve ithalatta önemli bir merkez olmuştur. Hükümetin kararnameleri ile Trabzon'da çay yetiştirilmesi teşvik ve hayvancılık ıslah edilmiştir. Ulaşımda başta havaalanı olmak üzere karayolu çalışmalarına da hız verilmiştir. Yeni sanayi kuruluşları açılmıştır. Şehirdeki işyerlerinin sayısında artış olmuştur. Sosyo-ekonomik sıkıntılar giderilmeye çalışılmış ve birçok kişiye Belediye, yardım amaçlı maaş bağlamıştır. 1950 yılına kadar siyasette CHP'nin önde olduğu Trabzon'da, 1954 ve 1957 yıllarındaki genel seçimleri, DP liste halinde kazanma başarısını göstermiştir. 1950?60 yılları arasında DP ve CHP'lilerin rekabetine sahne olan Trabzon siyasetinde, Hürriyet Partisi, Millet Partisi, Cumhuriyetçi Millet ve Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi de kendilerine yer edinmeye çalışmışlardır. 1960 darbesi ile DP'nin Trabzon milletvekilleri yargılanmış ve bazıları hakkında ağır hapis cezaları verilmiştir.