Uluslararası İnşaat Sözleşmeleri için Doğal Dil İşleme ve Makine Öğrenimi Teknikleri Kullanılarak Potansiyel Risk Tespit Modeli Geliştirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hayri Burak Altuntaş
Danışman: Hasan Basri Başağa
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Uluslararası inşaat projelerinde, tarafların görev ve sorumluluklarının belirlendiği inşaat sözleşmelerinden kaynaklı pek çok hak talebi ve uyuşmazlıklar ortaya çıkmaktadır. Özellikle inşaat projelerinin ihale sürecinde işveren tarafından sağlanan sözleşme şartlarının yüklenici tarafından detaylı bir şekilde gözden geçirilmemesi bu hak talebi ve uyuşmazlıklara sebep olmaktadır ve taraflar büyük kayıplara uğramaktadır. Bu amaçla tez çalışmasında ihale sürecinde taslak halinde olan inşaat sözleşmelerindeki potansiyel riskli sözleşme maddelerini tespit etmek için doğal dil işleme ve makine öğrenimi teknikleri kullanılarak bir model geliştirilmiştir. Geliştirilen model için FIDIC standart sözleşme şartları kullanılarak veri seti oluşturulmuştur. Oluşturulan veri setinin etiketlenmesi için anket çalışması ile potansiyel riskli 25 madde başlığı belirlenmiş ve belirlenen madde başlıkların üzerinde yapılan anahtar kelime çıkarma uygulaması ile riskle ilgili olabilecek 45 kelime ve kelime grubu çıkarılmıştır. Çıkarılan anahtar kelimeler için yapılan anket çalışmasında risk matrisi kullanılarak risk puanı belirlenmiş ve bu risk puanları kullanılarak oluşturulan veri seti etiketlenmiştir. Etiketlenen veri seti üzerinde doğal dil işleme teknikleri uygulanarak veriler makine öğrenimi algoritmalarının uygulanması için hazır hale getirilmiştir. Modelde altı farklı makine öğrenimi algoritması uygulanmış ve uygulanan makine öğrenimi algoritmaları başarılı sınıflandırma performansı göstererek potansiyel riskli sözleşme maddelerini tespit etmiştir. Yapılan çalışma ile uluslararası inşaat projelerinde sözleşme yöneticilerini karar verme sürecinde destekleyici ve sözleşmenin gözden geçirilmesi sürecinde kullanabileceği hızlı ve verimli bir teknik model sunulmuştur.