Milli Mücadele Dönemi'nde Samsun'un siyasi ve ekonomik durumu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Nimet OSKAY SAĞUER
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): KENAN İNAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:"Milli Mücadele Dönemi'nde Samsun'un Siyasi ve Ekonomik Durumu" adındaki tezimiz Osmanlı Devleti'nin ekonomi tarihine bir ışık tutarken aynı zamanda Milli Mücadele'nin başlangıç noktasını oluşturan Samsun tarihi için bir yerel tarih araştırması niteliğindedir. Piyasa Gazetesi vasıtasıyla Dünya Savaşı'ndan henüz çıkmış olan ve yavaş yavaş işgallere uğrayan Osmanlı Devleti'nin ekonomik açıdan maruz kaldığı olumsuzluklar, ticaretin içinde bulunduğu çıkmaz, dünya savaşının ekonomiye ve özellikle ticarete olan etkilerine ve Osmanlı Devletinin bu durum karşısındaki acizliğine tanık olurken diğer taraftan Osmanlı ticareti içinde Samsun limanının edindiği yer, sahip olduğu önem ve ticari faaliyetleri hakkındaki pek çok bilgiye ulaşmaktayız. Dünya Savaşı sonrası tüm dünya devletleri gibi Osmanlı Devleti'nde döviz ve para buhranı meydana gelmiş, Osmanlı parası değer kaybetmiş, tarım ve sanayi gibi ticari faaliyetler de gerilemiş, ithalatı ve ihracatı arasında bir uçurum oluşmuştu. İthal ürünler Osmanlı piyasasını ele geçirirken, ihracat hammadde ihracı çerçevesinde kalmıştı. Bununla birlikte Türk milleti bir Milli Mücadele içine girmiş, aydın - cahil, köylü - şehirli, genç- yaşlı, herkes kendi çapında mücadelesini vermeye başlamıştı. Bu çabanın bir parçası olan Piyasa Gazetesi, Osmanlı ve Samsun tüccarını ticari faaliyetlerden, sorunlardan, gelişmelerden ve diğer piyasalardan bahsederek önlemlerini almaya sevk etmişti. Ayrıca gazetede yer verilen fiyat listesi, eşya fiyatlarındaki dalgalanmayı göz önüne koymaktaydı. Bu arada yabancı sermayelerin Osmanlı sahasında hakim olma yarışı özellikle Sovyet Rusya ile Amerika' nın Anadolu ticaretinde etkin olma çalışmaları gazetemizde göze batan bir yöndür. 1919 - 1920'li yıllarda Piyasa Gazetesi' nde genelde büyük Doğu ve Batı ülkelerine yer verilirken, 1921 - 1922' li yıllarda Karadeniz Sahili ülkeleri daha geniş yer tutmaktaydı. Bu da göstermektedir ki Samsun tüccarı, siyasi değişimlerden etkilenen yakın çevresindeki piyasalarda söz sahibi olmaya çalışmaktaydı. Bununla birlikte Osmanlı ticaretinin millileşme çabasına tanık olunmakta, ticaretin asrın gereklerine uygun tesis edilmesine uğraşıldığı anlaşılmaktaydı. VI