Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Zeynep İnan Aliyazıcıoğlu
Danışman: Kenan İnan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Jakob Philipp Fallmerayer 19. yüzyılda Bavyera'da yaşamış zamanının politik ve kültürel meselelerinde söz sahibi olmuş önemli bir tarihçi, politikacı ve oryantalisttir. Askerlikten politikaya, Doğu seyahatlerinden tarih profesörlüğüne, gazetecilikten sürgüne, renkli bir hayat süren Fallmerayer ortaçağ Bizans tarihi ve Osmanlı siyasi-kültürel tarihi üzerine sayısız eser vermiştir. Grekçe, Latince ve modern Avrupa dillerinin yanında Türkçe, Arapça, Farsça, Süryanice gibi Doğu dillerini bilmesi ve Doğu kaynaklarını kullanarak Bizans-Osmanlı Doğusunu Avrupa'ya tanıtması kaleminin gerçekçiliğini ve eserlerindeki konuların çeşitliliğini artırmıştır. 19. yüzyılda ve sonrasında Avrupa'da oluşturulan "Doğu", "Bizans", "Türk", "Yunan", "Ortodoks", "Müslüman" gibi imgelere Fallmerayer de eserleriyle olumlu ve olumsuz katkılar da bulunmuştur. Bu tez çalışmasında Fallmerayer'in yaşadığı dönem olan 18. yüzyılın sonundan 19. yüzyılın ortalarına kadar Avrupa'nın ve Osmanlı'nın siyasi, sosyal atmosferi ve döneme hâkim olan fikir hareketleri hakkında tafsilatlı bilgi verilmiştir. Avrupa'da ve Alman ekolünde oryantalizm çalışmaları ve Avrupa zihninde değişen Doğu algısı incelenmiştir. Fallmerayer'in hayatı, Doğu seyahatleri, eserleri ve tarih anlayışı ele alınarak Alman oryantalist Fallmerayer'in Doğu ve Batı tanımı, Grek-Slav tezi, Osmanlı ve Rusya'ya dair görüşleri, Alman Sorunu'na dair iddiaları ele alınmıştır. Fallmerayer'in eserlerinden seçilen örneklerle Bizans-Osmanlı Doğusuna yönelik oluşturduğu Doğu algısı örneklerle ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Fallmerayer'in eserlerinde oluşturduğu Bizans-Osmanlı Doğusu'nun yönetim sistemi, kilise-devlet anlayışı, despotizmi, Bizans uyuşukluğu, tembelliği, kadınsılığı, korkaklığı, Ortodoks ve Müslümanların bilim, sanat, estetik ve felsefe alanlarındaki geriliği gibi imgeler değerlendirilmiştir. Fallmerayer'in Doğu-Batı karşılaştırmasının örneklerine de tez çalışmasında yer verilmiştir. Bu çalışmanın ana kaynaklarını Fallmerayer'in monografi, seyahat notları, gazete ve dergi makaleleri, günlüğü ve meslektaşlarıyla olan mektuplaşmaları gibi yazınsal dokümanlar oluşturmaktadır. İkincil literatürü ise Almanya ve Avusturya'da olmak üzere tarihçi ve edebiyatçı gibi bilim adamlarının araştırma eserleri oluşturmaktadır.