Konut yaşam alanlarında gün ışığının etkin kullanımı ve iç mekan gölgeleme elemanlarının etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: UMAY BEKTAŞ

Danışman: Filiz Tavşan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Konutlar her geçen dönem değişimin ve gelişimin öncüsü olmaktadır. Gelişen teknolojik olanaklar ile konut tasarımlarında özgür ve yenilikçi yaklaşımlar ortaya çıkmaktadır. Bu yaklaşımlardan biri konut cephelerinde yer alan açıklıklar ile kapalı yüzeyler arasındaki oranının giderek artmasıdır. İç mekana gün ışığının ulaşmasını sağlayan açıklıklar arttıkça, gün ışığından kaynaklı sorunların çözümü de zorlaşmaktadır. Bu nedenle iç mekan tasarımı aşamasında gün ışığının kullanımı ve gün ışığından kaynaklı sorunların (kamaşma, parıltı ve aydınlık düzeyi) engellenmesi, kullanıcıların bilişsel ve fizyolojik gereksinmelerini karşılamada tasarımcılara fayda sağlamakla birlikte enerji etkin gün ışığı kullanımı ile maksimum verim sağlanmalıdır. İç mekan gölgeleme elemanları bir diğer adıyla perdeler, model, kumaş türü, kumaş kalınlığı, hareket yönü ve ışık geçirgenliği özellikleri, iç mekanda gün ışığı kullanımına yönelik tasarım kararlarını belirlemektedir. Bu çalışma kapsamında, konut yaşama alanlarında uygulanan iç mekan gölgeleme sistemlerinin gün ışığından kaynaklı sorunları önlemede ve gün ışığını kullanmada etkisini ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu bağlamda tez çalışmasının ilk aşamasında inşaat mimarlık ofisleri ve iç mekan gölgeleme elemanı uygulamaları yapan firmalar ile yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile görüşmeler yapılmıştır. İkinci aşamada ise birinci aşamadan elde edilen verilerle tarama modeli tekniği uygulanarak simülasyon modeli oluşturulmuş ve model üzerinde gün ışığı analizleri yapılmıştır. Gün ışığı analizleri, 21 Haziran ve 21 Aralık tarihlerinde gerçekleştirilen iki farklı senaryodan oluşmaktadır. Bu bağlamda hem o tarihlerde hem de aylara ilişkin gün ışığı faktörü ve aydınlık düzeylerine ulaşılmıştır. Çalışmanın sonucunda; Rustik, balon ve roma perde modellerinin kamaşmayı önlemediği; kruvaze, rustik, balon ve roma perde modellerinin ise mekanın derinlerine ışığı iletemediği tespit edilmiştir.