Üstün yetenekli öğrencilerin bilişötesi farkındalık düzeyleri ile öz yeterlik algılarının yaşam doyumunu yordama gücü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Özkan Çikrıkci

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HATİCE ODACI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, üstün yetenekli öğrencilerin bilişötesi farkındalık düzeyleri ile öz yeterlik algılarının yaşam doyumlarını yordayıcı gücünün belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada bilişötesi farkındalık düzeyleri, öz yeterlik algıları ve yaşam doyum düzeylerinin cinsiyete, sınıf düzeyine, algılanan ebeveyn tutumuna ve ilköğretim çağında Bilim ve Sanat Merkezlerine devam edip etmeme durumuna dayalı farklılıkları da incelenmiştir.Araştırma grubu, 2011-2012 eğitim öğretim yılında Ordu, Trabzon ve Artvin illerindeki fen liselerinde öğrenim gören 492 üstün yetenekli lise öğrencisinden oluşmaktadır. Katılımcılara araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, Bilişötesi Farkındalık Envanteri (Schraw ve Dennison, 1994; Abacı ve diğerleri, 2006), Öz Etkililik Yeterlik Ölçeği (Sherer ve diğerleri, 1982; Gözüm ve Aksayan, 1999) ve Yaşam Doyumu Ölçeği (Diener ve diğerleri, 1985; Yetim, 1993) uygulanmıştır. Araştırmada toplanan verilerin analizinde bağımsız gruplar t testi, Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis Testi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı ve yol analizi kullanılmıştır.Yapılan araştırmada, bilişötesi farkındalık ve alt boyutları ile öz yeterlik ve yaşam doyumu arasında; öz yeterlik ve yaşam doyumu arasında anlamlı ilişkilerin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, bilişötesi farkındalık ile öz yeterliğin yaşam doyumunun önemli yordayıcıları oldukları belirlenmiştir. Araştırma kapsamında, bilişötesi farkındalık ve alt boyutları ile öz yeterlik ve yaşam doyumunun bazı demografik değişkenlere dayalı olarak farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır.Sonuçlar literatür ışığında tartışılmış ve ortaya çıkan sonuçlar doğrultusunda öneriler geliştirilmiştir.