Sıçanlarda Methotrexate Kaynaklı Testis Hasarına Karşı Laurocerasus Officinalis Roem. (Karayemiş)'İn Antiapoptotik ve Antioksidan Etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Gülsen Yılmaz
Danışman: Engin Yenilmez
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, Methotrexate (MTX) uygulandıktan sonra antioksidan olarak verilen L. officinalis Roem. (Karayemiş=LO)'in testisler üzerindeki antioksidatif ve antiapoptotik etkilerinin olup olmadığını araştırma amacıyla yapıldı. Araştırmada 12 haftalık 250-300 gr aralığında 24 adet Sprague Dawley cinsi erkek sıçan kullanıldı. Sıçanlar her biri altı denekten oluşan dört gruba ayrıldı. Kontrol grubu sıçanlarına deney süresince (5 gün) herhangi bir uygulama yapılmadı. MTX ve MTX+LO grubuna deneyin birinci günü tek doz MTX (30 mg/kg) intraperitoneal (i.p) olarak enjekte edildi. MTX+LO ve LO gruplarına 5 gün boyunca her gün aynı saatte LO meyvesi ile hazırlanan ekstrakt (10 gr/kg) gavaj yöntemi kullanılarak verildi. 5. gün sonunda denekler anestezi altındayken, karın boşluğuna girilerek her iki testis ve epididimis çıkarıldı ve kansızlaştırma yöntemiyle ötanazi yapıldı. Alınan testislerin biri histolojik; kan ve diğer testis ise biyokimyasal incelemeler için kullanıldı. Çıkarılan epididimisten alınan spermlerin motilite ve vitalite değerlendirmeleri yapıldı. Kontrol grubu sıçanların testis yapısı, testis ve plazmadaki biyokimyasal parametreler normal olarak izlend. MTX grubuna ait seminifer tübüllerin lümenlerinde immatür germinal hücreler, bazal kompartımanında Sertoli hücreleri ile spermatogoniumlar arasında açılma ve germinal epitelde yer yer vakuolizasyon izlendi. MTX grubuna ait testis ve kan biyokimyasal analizinde MDA, SOD, CAT, PC değerlerinin oldukça arttığı, sperm canlılık ve hareketliliğinin anlamlı derecede azaldığı belirlendi. MTX+LO grubunda apoptoz indeksi, MDA, SOD, CAT, PC seviyesi MTX grubuna göre anlamlı olarak azaldığı; sperm canlılık ve hareketliliğinin ise anlamlı derecede arttığı gözlendi. MTX+LO grubunda testis histolojisi ve biyokimyasında MTX' in oluşturduğu bozuklukların önemli ölçüde düzeldiği belirlendi. LO grubundaki tüm parametrelerin kontrol grubu ile benzerlik gösterdiği izlendi. Bulgularımız MTX' in oksidatif etki ile testiste yapısal bozukluklar oluşturduğu ve sperm kalitesini azalttığını; LO meyvesinin antioksidan etkiyle, bu hasarı düzelttiğini, sperm motilite ve vitalitesini arttırdığını göstermektedir. Anahtar Sözcükler: Apoptoz, mikroskopi, oksidatif stres, Prunus laurocerasus, sperm