Majör gastrointestinal cerrahi geçiren hastaların 30 günlük yeniden yatış için risk faktörleri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMET ATEŞ
Danışman: Mehmet Uluşahin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmanın amacı, majör gastrointestinal cerrahi geçiren hastalarda 30 günlük plansız yeniden yatış risk faktörlerini belirlemektir. Gereç-Yöntem: Çalışmada Ocak 2019-Aralık 2022 tarihleri arasında 18 yaş üstü ve majör gastrointestinal cerrahi uygulanan 912 hastanın verileri retrospektif olarak analiz edilmiştir. Hastalar, readmisyon yaşayanlar ve yaşamayanlar olarak iki gruba ayrılmıştır. Hastaların demografik, perioperatif ve de postoperatif verileri toplanarak değerlendirildi. Postoperatif komplikasyonlar genişletilmiş Clavien-Dindo sınıflamasına göre derecelendirilmiştir ve komplikasyonun derecesine göre kendi içlerinde karşılaştırılmıştır. Ayrıca bu derecelendirme sayesinde komplikasyonlar, minör ve major komplikasyonlar olarak sınıflanarak kendi aralarında da karşılaştırılmışlardır. Gruplar arasındaki karşılaştırmalar için sürekli değişkenlerde t-testi veya Mann-Whitney testi, kategorik değişkenlerde ise ki-kare testi veya Fisher testi kullanılmıştır. Risk faktörü değerlendirmesi için tek değişkenli ve çok değişkenli lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Yaş dağılımı median 64 (IQR, 46-64) idi. Çalışmada majör gastrointestinal cerrahi geçiren hastaların readmisyon oranı %12.5 olarak tespit edildi. Esansiyel hipertansiyon ve diabetes mellitus readmisyon grubunda daha sık tespit edildi. Hastalarda görülen cerrahi majör komplikasyonların plansız readmisyon için istatistiksel olarak belirgin bir risk faktörü olduğu tespit edilmiştir. Laboratuvar testlerinde, readmisyon grubunun albümin seviyeleri düşük, C-reaktif protein (CRP) seviyeleri ise yüksek bulunmuştur. Kategorize edilmiş CRP ve albümin değerlerinde de anlamlı farklar tespit edilmiştir (CRP için >150, ≤150; albümin için >30, ≤30). Demografik veriler için yapılan tek değişkenli ve çok değişkenli analizde sigaranın readmisyon riskini arttıran bir faktör olarak tespit edilmiştir. Komorbiditeler için yapılan tek değişkenli analizde diabetes mellitus ve hipertansiyonun readmisyon ile ilişkili, çok değişkenli analizde ise hipertansiyonun readmisyon için risk faktörü olduğu tespit edilmiştir. Perioperatif veriler için tek değişkenli lojistik regresyon analizinde değerlendirilen parametrelerden üst gastrointestinal sistem operasyonlarının alt gastrointestinal sistem operasyonlarına göre daha az readmisyon yaşadığı ve de readmisyon ilişkili olduğu belirlenirken major cerrahi komplikasyon varlığının ise readmisyon riskini arttırdığı tespit edilmiştir. Çok değişkenli analizde metastatik hastalık varlığı, üst gastrointestinal sistem cerrahisi, postoperatif majör komplikasyon varlığı, readmisyon için anlamlı risk faktörleri olarak saptandı. Postoperatif 3. Günde CRP'nin 150 mg/L üzerinde olması tek değişkenli ve çok değişkenli analizde risk faktörü olduğu belirlenirken; albümin değerlerinin 30 g/L altında olması ise tek değişkenli analizde istatiksel olarak anlamlı idi. Sonuç: Majör gastrointestinal cerrahi müdahaleler sonrasında plansız hastaneye yatışlar için sigara, esansiyel hipertansiyon ve postoperatif CRP değerinin risk faktörleri olduğunu belirlendi. En önemli risk faktörünün ise hastalarda postoperatif majör komplikasyon gelişimi olduğu ortaya konuldu. Anahtar Kelimeler: Majör Gastrointestinal Cerrahi, Plansız Hastaneye Yatış, Readmisyon, Postoperatif Komplikasyon