Bankacılık sektöründe risk odaklı müfettiş atama problemi: Matematiksel model önerisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF YILMAZ

Danışman: ERTUĞRUL AYYILDIZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde şube denetimlerinin sistematik ve yetkin kişilerce yapılmasının gerekliliği büyük bir dikkat noktası haline gelmiştir. Özelikle riskli şubelere ekstra önem gösterilmesi hususu en kritik konulardan biridir; sistematik bir teknik olmadığı durumda bankaların karşılaşabileceği büyük kayıpların yanı sıra repütasyonlarındaki bozulmaları düzeltebilmeleri çok uzun yıllar almakla birlikte büyük mali kayıplar doğurabilmektedir. Bu çalışmada X Bankası'nda halihazırda manuel olarak yürütülmekte olan müfettişleri şubelere atama sürecini iyileştirmeye yönelik risk odaklı iç denetim anlayışı çerçevesinde bir matematiksel model geliştirilmiştir. Çalışmanın temel amacı, farklı deneyim düzeylerine sahip müfettişlerin çeşitli risk profillerine sahip şubelere atanmasında denetim etkinliğini arttırmak, kaynak kullanımını eniyilemek ve müfettişler arasındaki adil iş yükü dağılımını gözetmektir. Model, IBM ILOG CPLEX ortamında çözülmüş ve 2026-2030 yıllarına ait 5 yıllık atama takvimleri oluşturulmuştur aynı zamanda farklı senaryolar altında yapılan duyarlılık analizleri ile sonuçların kararlılığı değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, risk odaklı denetim planlamasında optimizasyon temelli yaklaşımların uygulanabilir olduğunu ve denetim kaynaklarının daha etkin bir şekilde yönetilmesine katkı sağladığını ortaya koymaktadır.