Türkiye İçin Yağış Şiddeti- Süre-Tekerrür İlişkilerinin Analizi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Emrah Örgün

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ÖMER YÜKSEK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Türkiye'deki 242 meteoroloji istasyonunda gözlenmiş belirli süreli (t=5, 15 ve 30 dakika, 1, 3, 6, 12 ve 24 saat) maksimum yağış şiddeti değerleri incelenmiş ve bu değerlerin hangi olasılık dağılım fonksiyonuna uygun olduğunun tespiti için, her bir istasyonda Log-Normal (LN), Gumbel (GM) ve Log-Pearson 3 (LP3) dağılımlarına olasılık çizgileri korelasyon testi (OÇKT) ve Kikare (χ2) testi uygulanmıştır. Çalışma sonunda en uygun dağılımın Log-Pearson 3 olduğu belirlenerek daha sonraki hesaplar bu dağılıma göre yapılmıştır. Log-Pearson 3 dağılım fonksiyonu ile belli yağış süresi (t) ve tekerrür (T) süreli yağış şiddeti (i) tahminleri yapılmıştır. Hesaplanan yağış şiddeti değerleri ile literatürde önerilen çeşitli i-t-T fonksiyonları ve bunların kombinasyonlarıyla elde edilen ve bu çalışmada kullanılan dokuz formül arasında doğrusal olmayan çoklu regresyon analizi yapılarak bu dokuz formülün parametreleri hesap edilmiştir. Bulunan parametreler kullanılarak ilgili formüller yardımıyla her formül için belli yağış ve tekerrür süreli yağış şiddeti değerleri hesap edilmiştir. Hesaplanan yağış şiddeti değerleri ile dokuz formülden elde edilen yağış şiddeti değerleri arasındaki determinasyon katsayıları (R) ve rölatif hata değerleri (RH) hesap edilerek analiz edilmiş, en büyük determinasyon katsayısı (ortalama 0.989) ve en küçük rölatif hata (ortalama %15.39) değerini veren formül en iyi formül olarak belirlenmiştir.