KAZAN-TATAR TÜRKÇESİNDE BİRLEŞİK FİİLLER
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT UZUN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ASİYE MEVHİBE COŞAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkçe, dünya üzerinde en yaygın şekilde kullanılan beşinci dildir. Yayıldığı coğrafî alan itibarı ile de birinci sırada yer almaktadır. Bu kadar geniş bir coğrafyaya yayılan Türk dili zaman içinde değişmiş, değişik safhalardan geçmiş, kendisinden lehçeler ve şiveler ortaya çıkan bir ana dil hüviyeti kazanmıştır. Kazan-Tatar Türkçesi; Başkurt, Karay, Karaçay-Balkar, Kumuk; Nogay, Kazak, Karakalpak ve Kırgız Türkçeleri ile birlikte Türkçenin Kıpçak koluna, yani Kuzey-Batı grubuna girmektedir. Kazan-Tatar Türkçesinde Birleşik Fiiller adlı bu çalışma giriş, iki ana bölüm, sonuç, sözlük ve kaynaklar kısımlarından oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmaya esas olan eserler kısaca tanıtılmış, birleşik fiiller hakkında genel değerlendirmelerde bulunulmuştur. Çalışmanın birinci bölümünde Tatarlar ve Tatar Türkçesinin tarihî gelişimi hakkında genel bilgiler verilmiştir. Tatarca-Türkçe Sözlük'ten alınan birleşik fiiller yapı bakımından ele alınıp incelenmiş ve tasnif edilmiştir. Bu birleşik fiiller alıntı kelimeler yönünden incelenmiş ve konu ile ilgili, alıntı kelimelerle kurulu birleşik fiilleri gösteren bir liste verilmiştir. Daha sonra Kazan-Tatar Türkçesindeki yardımcı fiiller kullanılışları yönünden incelenmiş, Türkiye Türkçesinde olduğu gibi Tatar Türkçesinde de yardımcı fiillerin kendi anlamları dışında, başka bir yardımcı fiilin anlamıyla kullanıldıkları görülmüştür. Bu şekilde kullanılan yardımcı fiillerle ilgili örnekler de sözlükten seçilmiş ve tasnif edilerek bu başlığın altına konulmuştur. Tezin sözlük kısmı, Tatarca-Türkçe Sözlük'ten tespit edilen birleşik fiillerin tamamını içermektedir. Böylece tezde geçen birleşik fiillerin anlamları verilerek çalışmaya açıklık kazandırılmak istenmiştir. Sonuç bölümünde bu tezde yer alan çalışmanın tamamı ele alınmış ve ulaşılan sonuçlar yorumlanmaya çalışılmıştır. Kullanılan ve yararlanılan eserler kaynaklar bölümünde yer almaktadır.