Betonarme sürekli kirişlerin yapay arı koloni, öğretme-öğrenmeye dayalı optimizasyon ve öğretme-öğrenmeye dayalı yapay arı koloni algoritmalarıyla optimum tasarımı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEBAHAT TEMİZ

Danışman: Hasan Tahsin Öztürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yapay zekanın gelişimiyle beraber optimizasyon çalışmaların hız kazanması, yapı elemanlarında, daha ekonomik çözümlerin bulunmasını sağlamıştır. Böylece elimizdeki giderek azalan kaynaklar ile optimum tasarımlar elde etmek kolaylaşmıştır. Bu çalışmanın temel amacı da, dikdörtgen kesitli betonarme sürekli kirişlerin maliyet optimizasyonunu Yapay Arı Koloni (ABC), Öğretme-Öğrenme Tabanlı Optimizasyon (TLBO) ve Öğretme-Öğrenme Tabanlı Yapay Arı Koloni (TLABC) Algoritmalarını kullanarak gerçekleştirmekten ibarettir. Gerçekleştirilen çalışma dört asıl bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kullanılan ABC, TLBO ve TLBC algoritmalarıyla ilgili bilgilere ve daha önce yapılan çalışmalara yer verilmiştir. İkinci bölümde amaç fonksiyonu, kesme modülü, alt ve üst donatı yerleştirilmeleri, gövde donatısı ve sınırlayıcılar ifade edilmiştir. Bir, iki ve üç açıklıklı betonarme kirişler için optimizasyon çalışması yapılıp algoritmaların başarımları karşılaştırılmıştır ve optimum tasarıma ait kiriş detayı verilmiştir. Daha sonra üç açıklıklı kiriş optimizasyonu için iki ayrı parametrik çalışma gerçekleştirilmiştir. Son bölümde kaynaklara yer verilmiştir ve yazarın öz geçmişi ile sonlandırılmıştır. Elde edilen bulguların irdelenmesi, betonarme sürekli kirişlerin minimum maliyetle optimum tasarımlarının ABC, TLBO ve TLABC algoritmalarıyla gerçekleştirilebileceğini ve totalde bu problem için bu üç algoritmadan TLABC algoritmasının diğer iki algoritmaya göre başarımının daha iyi olduğunu göstermektedir.