Bazı Scrophularia L. türlerinin uçucu yağları üzerinde araştırmalar
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Yalçın Kalaycı
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): GÜLİN RENDA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Scrophularia L. (Scrophulariaceae) cinsi dünyada yaklaşık 207 takson, Türkiye'de 77 tür ve alttürle temsil edilmektedir. Bazı Scrophularia türleri halk arasında birçok hastalıkta kullanılmaktadır. Bu çalışmada Scrophularia kotschyana Benth, Scrophularia chrysantha Jaub et Spach, Scrophularia cinerascens Boiss, Scrophularia zuvandica Grossh, Scrophularia olympica Boiss bitkilerinin toprak üstü kısımları toplanmış, Clevenger cihazında su distilasyonu yöntemiyle uçucu yağlar elde edilmiştir. Elde edilen uçucu yağların analizi gaz kromatografisi-kütle spektrometrisi (GC-MS) ile gerçekleştirilmiştir. Aynı bitki türlerinin uçucu bileşenleri SPME-GC-MS-FID tekniği ile çalışılarak, sonuçlar karşılaştırılmıştır. Uçucu yağ verimlerinin %0.10 ve %0.16 arasında olduğu tespit edilmiştir. S. cinerascens'e ait uçuçu yağda ana bileşen olarak; Clevenger yöntemine göre nonanal, fitol ve 2(E)-nonenal; SPME yöntemine göre ise izovaleraldehit, 1-hekzanol, hekzanal ve 2-etilfuran bulunduğu tespit edilmiştir. S. zuvandica'ya ait uçuçu yağda ana bileşen olarak; Clevenger yöntemine göre linalol ve karvakrol; SPME yöntemine göre ise izovaleraldehit, tiglik aldehit ve 3-Z-hekzenol bulunduğu tespit edilmiştir. S. olympica'ya ait uçuçu yağda ana bileşen olarak; Clevenger yöntemine göre fiton, fitol ve vinilamilkarbinol; SPME yöntemine göre ise ökaliptol, β-pinen ve sabinen bulunduğu tespit edilmiştir. S. chrysantha'ya ait uçuçu yağda ana bileşen olarak; Clevenger yöntemine göre linalol, karvakrol ve vinilamilkarbinol; SPME yöntemine göre ise 2-etilfuran, hekzanal ve izovaleraldehit bulunduğu tespit edilmiştir. S. kotschyana'ya ait uçuçu yağda ana bileşen olarak; Clevenger yöntemine göre fiton, fitol ve vinilamilkarbinol SPME yöntemine göre ise izovaleraldehit, hekzanal ve 2-etilfuran bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca elde edilen uçucu yağlar agar difüzyon kuyucuk metoduyla antibakteriyel aktivite yönünden araştırılmış, tüm uçucu yağların antitüberküloz aktiviteye, S. zuvandica ve S. cinerascens bitkilerine ait uçucu yağların ise antifungal aktiviteye de sahip olduğu tespit edilmiştir.