Biyoaktiviteleri yönünden türkiye florasına ait baskın ballar ile manuka ballarının karşılaştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEHRA CAN
Danışman: Sevgi Kolaylı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bal insanoğlu tarafından yüksek gıda ve tıbbi özellikleri nedeniyle en çok tercih edilen doğal kaynaklardan biri olmuştur. Türkiye, bulunduğu coğrafik konum ve iklim özellikleri nedeniyle bal üretimi ve bal çeşitliliği bakımından dünyanın önde gelen gelen ülkelerinden biridir. Barındırdığı zengin floral kaynaklardan üretilen ballar, Anadolu insanı için binyıllardır ilaç olmuştur. Planlanan çalışmanın amacı, Türkiye florasına ait baskın ballar ile Manuka ballarının fiziksel, kimyasal ve biyoaktif özellikleri bakımından karakterizasyonun sağlanması ve antioksidan, antimikrobiyal aktivite yönünden karşılaştırılmasıdır. Yapılan çalışmada, Türkiyenin değişik coğrafik bölgelerinden toplanan 60 adet bal numunesinin otantik karakterizasyonu palinonojik test ile belirlendi. Kestane, püren, çam, akasya, lavanta, çalba, hayıt, geven, meşe, ayçiçeği, ıhlamur, üçgül ve manuka ballarının monofloral ballardan olduğu ve 9 adet balın ise karışık floralı bal olduğu tespit edildi. Balların fiziksel karakterizasyonu olarak C13/C4 izotopları, nem, renk, elektriksel iletkenlik, optik çevirme parametreleri belirlendi. Balların kimyasal karakterizasyonunda 10 adet şeker bileşeni RID-HPLC ile belirlendi. Prolin değerleri, HMF, mineral madde içerikleri ileri araştırma yöntemleri ile belirlendi. Balların biyolojik aktif özellikleri in vitro olarak antioksidan ve antimikrobiyal aktivite testlerine göre belirlendi. Balların biyo-aktivitesinden sorumlu 18 adet fenolik bileşen RP-HPLC-UV ile test edildi. Elde edilen değerlere göre farklı floral özelliklere sahip balların farklı fiziksel, kimyasal ve biyoaktif bileşenlere sahip olduğu, ancak koyu renkli balların daha yüksek biyo-aktif bileşenlere ve ona bağlı olarak daha yüksek biyolojik aktiviteye sahip olduğu bulundu. Çalışma ile Türkiye florasına ait kestane, meşe, püren, çam, akasya, geven, ayçiçeği, çalba, hayıt, lavanta, ıhlamur ve üçgül ballarının antioksidan ve antimikrobiyal yönden Manuka ballarına eşdeğer tibbi potansiyele sahip olduğu bulundu.