Mimarlık Pratiğinde Yaratıcılık Düşüncesinin Serbest Mimarlar Üzerinden Okunması: Trabzon Örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Damla KALMUK

Danışman: Derya Elmalı Şen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mimarlık eğitiminde tasarım problemlerine karşı yaratıcı çözümler geliştirilebilirken, mimarlık pratiğinde yaratıcılık ediminin etkin kullanılmaması, mimarlık ürünlerinin tektipleşmesine neden olmaktadır. Araştırmanın temel amacı, yapılı çevredeki mimarlık ürünlerinin birbirini tekrar ederek tekdüzeleşmesi ve meslek pratiğinin standart bir hal alması sorunlarının kaynağını meslek profesyonellerinin/mimarların bakış açısı ile ortaya koymaktır. Nitel bir araştırma olan tezde; literatür araştırmasının yanı sıra veri toplama yöntemi olarak yarı-yapılandırılmış görüşme tekniği, veri analiz yöntemi olarak ise betimsel analiz kullanılmıştır. Belirlenen amaç doğrultusunda çalışma beş başlıkta ele alınmıştır. Birinci bölümde tezin amacı, kapsamı ve yöntemini içeren genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde yaratıcılık-tasarım ilişkisi, mimarlık eğitimi ve pratiğinde tasarım süreci üzerine literatür araştırması ile kavramsal çerçeve sunulmuştur. Üçüncü bölümde alan çalışmasına yönelik yapılan çalışmalar açıklanmış, dördüncü bölümde alan çalışması sonucunda elde edilen veriler analiz edilerek bulgular ve irdelemelere yer verilmiştir. Beşinci bölümde ise sonuçlar ve öneriler sunulmuştur. Tez sonucunda Trabzon kenti özelinde, meslek profesyonellerinin mevcut yapılı çevreyi tekdüze/sıradan bulduğu, daha nitelikli çevreler tasarlamayı istediği; ancak imar yönetmelikleri, ekonomik koşullar ve işveren talepleri gibi etkenlerin yanı sıra meslek tanımının toplum tarafından yeterince bilinmeyişinin mevcut duruma yol açtığı görüşüne sahip oldukları belirlenmiştir.